16247 7 2026-09-23T09:29:16 771138 0 En 2026-09-23T09:30:00 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=50&l=cy 260923-0 C 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771125 1 Cy 260923-0 I Cofnodir y trafodion yn yr iaith y llefarwyd hwy ynddi yn y pwyllgor. Yn ogystal, cynhwysir trawsgrifiad o’r cyfieithu ar y pryd. Mae hon yn fersiwn ddrafft o’r cofnod.  16247 7 2026-09-23T09:29:16 771126 2 Cy 260923-0 I Cyfarfu’r pwyllgor yn y Senedd a thrwy gynhadledd fideo. Dechreuodd y cyfarfod am 09:29. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771128 3 Cy 2026-09-23T09:29:16 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=6&l=cy 260923-1 1. Cyflwyniad, ymddiheuriadau, dirprwyon a datgan buddiannau C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub Bore da, bawb. Croeso. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771130 4 En 2026-09-23T09:29:18 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=8&l=cy 260923-1 1. Cyflwyniad, ymddiheuriadau, dirprwyon a datgan buddiannau C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771132 5 En 2026-09-23T09:29:51 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=41&l=cy 260923-1 1. Cyflwyniad, ymddiheuriadau, dirprwyon a datgan buddiannau C 12165 12165 Elfed Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12165 Williams, Elfed 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771133 6 En 2026-09-23T09:29:53 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=43&l=cy 260923-1 1. Cyflwyniad, ymddiheuriadau, dirprwyon a datgan buddiannau C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771134 7 En 2026-09-23T09:29:56 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=46&l=cy 260923-1 1. Cyflwyniad, ymddiheuriadau, dirprwyon a datgan buddiannau C 5196 5196 Sarah Rees https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5196 Rees, Sarah 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771137 8 En 2026-09-23T09:29:57 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=47&l=cy 260923-1 1. Cyflwyniad, ymddiheuriadau, dirprwyon a datgan buddiannau C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771218 9 En 2026-09-23T09:30:02 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=52&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771140 10 En 2026-09-23T09:30:32 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=82&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb Williams, Sioned 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771139 11 Cy 2026-09-23T09:30:34 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=84&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned —ond gwnaf i ofyn i'm swyddogion, efallai, a dechrau draw fan hyn. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771142 12 En 2026-09-23T09:30:39 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=89&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12475 Mike Conolly Conolly, Mike 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771143 13 En 2026-09-23T09:30:43 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=93&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 2280 Andrew Charles Charles, Andrew 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771144 14 En 2026-09-23T09:30:47 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=97&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 1076 Amelia John John, Amelia 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771145 15 En 2026-09-23T09:30:52 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=102&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 3863 Claire Germain Germain, Claire 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771146 16 En 2026-09-23T09:30:58 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=108&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 10538 Lorna Hall Hall, Lorna 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771147 17 En 2026-09-23T09:31:01 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=111&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771148 18 Cy 2026-09-23T09:31:27 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=137&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned Diolch yn fawr, a dwi'n croesawu dod o flaen y pwyllgor y bore yma. Dwi'n meddwl bod yna waith pwysig iawn i'w wneud o fewn y portffolio yma. Felly, i sôn yn benodol am dlodi plant, fel rhywun oedd yn arfer bod yn aelod o'r pwyllgor yma, dwi'n gwybod bydd rhai Aelodau yn ein cofio ni'n craffu ar y strategaeth tlodi plant ddrafft a oedd yn perthyn i'r Llywodraeth ddiwethaf, a hefyd, wrth gwrs, wedyn, yn dadansoddi ac yn dwyn sgrwtini ar y strategaeth bresennol. Dwi'n glir iawn nad yw'r strategaeth honno yn addas at y diben, os ŷn ni'n wirioneddol mynd i weld newid, y newid dŷn ni angen ei weld o ran cyfraddau tlodi plant, ac yn bwysicach, efallai, effaith y tlodi yna ar ein cenedlaethau ieuengaf ac ar ddyfodol ein cenedl yn y pen draw. Felly, dwi yn barod yn gweithio ar y strategaeth newydd. Dwi'n defnyddio'r dystiolaeth a oedd wedi cael ei chasglu er mwyn ffurfio'r strategaeth ddiwethaf, a lot o'r dystiolaeth glywodd y pwyllgor cyn y pwyllgor yma yn y maes yna. Felly, tystiolaeth gan deuluoedd, tystiolaeth gan sefydliadau, rhanddeiliaid ac eraill, a theuluoedd dros y pedair blynedd ddiwethaf wrth i'r strategaeth flaenorol gael ei ffurfio, er mwyn sicrhau bod y strategaeth newydd yn ffocysu, yn dynn iawn, ar yr hyn sy'n bwysig iddyn nhw, a'r math o gymorth gallai fod yn gefnogaeth iddyn nhw wrth iddyn nhw brofi effeithiau tlodi, ond hefyd gweld sut dŷn ni'n gallu eu cefnogi nhw i gael eu codi allan o dlodi. Felly, o ran y gwaith dwi wedi ei wneud, dwi wedi cwrdd â'r grŵp taclo tlodi allanol sydd gyda ni, sy'n cynnwys sefydliadau fel Plant yng Nghymru, Achub y Plant Cymru, y Child Poverty Action Group, Citizens Advice, ac yn y blaen. Mae'r arbenigwyr yma, yr arbenigwyr polisi yma, yn gweithio i'n helpu ni i sicrhau bod y strategaeth newydd a'r targedau—rwy'n grediniol iawn bod angen targedau a cherrig milltir ar hyd y daith arnom ni—i sicrhau bod y rheini'n addas at y diben. Felly, mae'r gwaith hwnnw'n digwydd. Dwi'n gobeithio ymgynghori, wedyn, ar y strategaeth newydd a'r targedau yn gynnar y flwyddyn nesaf. Rŷn ni wedi bod yn glir iawn, fel Llywodraeth, o ran beth yw ein blaenoriaethau er mwyn targedu ein hymdrechion ni at y polisïau hynny fydd yn cael yr effaith fwyaf ar bobl yng Nghymru, a phlant mewn tlodi yn arbennig. Felly, wrth gwrs, bydd y strategaeth honno'n ein helpu ni i ffocysu ein gwaith o ran hynny o beth. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771165 19 En 2026-09-23T09:34:34 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=324&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771168 20 Cy 2026-09-23T09:34:36 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=326&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 4983 4983 Jane Dodds AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=4983 Dodds, Jane Diolch yn fawr iawn. Bore da, Weinidog. Mae'n neis eich gweld chi. Dwi eisiau gofyn, os yw'n iawn, rydych chi wedi sôn am dargedau a gwnes i ofyn, hefyd, i'r Prif Weinidog ddoe am dargedau. A gaf i jest ddeall yr union gamau y mae'n rhaid i chi fynd trwyddynt? Rydych chi ar yr ochr arall rŵan, felly rydych chi'n deall mwy amdano fo. Yn fy mhen i, dwi'n meddwl bod lefel tlodi plant yma yng Nghymru yn 30 y cant, felly ydy o jest mor syml â dweud ein bod ni eisiau ei leihau i 25 y cant neu beth bynnag? Gaf i jest ddeall yn union beth ydy'r camau? Achos roeddem ni'n edrych ar y Llywodraeth yn yr Alban, ac fe wnaethon nhw gymryd jest 10 mis i ddatblygu targedau. Felly, dwi jest eisiau gwybod yr union gamau a'r amserlen, os oes gennych chi ryw syniad am hynny, a byddwn ni'n dod yn ôl at hynny. Diolch yn fawr iawn. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771129 21 Cy 2026-09-23T09:35:00 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=350&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771131 22 Cy 2026-09-23T09:35:32 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=382&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned Diolch yn fawr iawn am y cwestiwn a dwi'n gwybod am y diddordeb rŷch chi, Jane Dodds, wedi dangos yn hyn a dwi'n cytuno am yr angen am dargedau, a rŷch chi'n gwybod hynny. Felly, rŷn ni wrthi yn datblygu'r targedau yma. Mae yna nifer o ddimensiynau i dlodi, ac mae tlodi'n cael ei deimlo mewn ffyrdd gwahanol, felly dŷn ni eisiau gwneud yn siŵr ein bod ni'n cymryd ystyriaeth o hynny wrth i ni ddatblygu'r targedau. Fel roeddwn i'n dweud, mae'r arbenigwyr yn ymgysylltu â ni o ran hynny, o ran beth maen nhw'n ei feddwl byddai'r targed mwyaf ystyrlon. Achos, ie, gallwch chi gymryd un math o fesur tlodi a'i leihau o 5 y cant, dyweder, a buasech chi'n disgwyl y byddai hynny'n cael effaith, ond os nad yw hynny'n cael ei deimlo, efallai, gan y teuluoedd o ran yr effaith ar eu bywydau o ddydd i ddydd, ai dyna beth ŷn ni'n moyn canolbwyntio arno? Felly, rŷn ni'n trafod yr holl bethau hyn ar hyn o bryd. Dŷn ni hefyd wedi bod yn cael sgwrs ar draws y Cabinet am hwn. Dŷn ni wedi sefydlu, a dweud y gwir, tasglu traws-Gabinet—yr un cyntaf i gael ei sefydlu yw'r un ar dlodi plant—ac fe wnes i gadeirio hynny ddydd Llun yma. Roedd hyn hefyd yn rhan o'n trafodaethau ni: pa fath o dargedau a fyddai'n fwyaf effeithiol? Achos dwi'n meddwl ei fod e'n bwysig i'r pwyllgor ddeall a chydnabod, hwyrach, fod yna ffyrdd gwahanol o fesur tlodi. Rŷch chi'n gallu meddwl am relative income poverty. Mae hwn yn rhywbeth sy'n cael ei ddefnyddio yn eang, ac mae e wrth gwrs yn bwysig, ond nid dyna'r unig fesur. Rŷn ni hefyd yn ystyried mesurau sy'n mesur caledi, pethau fel material deprivation. Mae hwn yn rhywbeth y mae Llywodraeth y Deyrnas Gyfunol wedi bod yn edrych arno wrth iddyn nhw ddatblygu eu strategaeth tlodi plant nhw. Ac wedyn, wrth gwrs, y deep material poverty, yn hytrach—. Dwi hefyd o blaid meddwl am dystiolaeth ehangach, hynny yw, fel roeddwn i'n dweud, sut mae pethau'n cael eu teimlo. Dwi'n cofio darllen, er enghraifft, adroddiadau gan bobl fel Sefydliad Bevan a oedd yn siarad am y ffaith nad oes yna ddigon o arian ym mhocedi plant i fedru, er enghraifft, mynd i'r theatr neu eu bod nhw'n methu mynd i barti pen-blwydd achos does dim arian i brynu anrheg. Felly, mae yna ffyrdd qualitative hefyd, dwi'n meddwl, o fesur effaith tlodi. Felly, dwi yn meddwl bod yn rhaid i ni gydnabod nad oes yna ddim un mesur unigol yn mynd i ddal yn gyfan profiadau teuluoedd a phlant mewn tlodi. Ond, wrth gwrs, byddwn i yn dweud ac yn cydnabod hefyd fod yn rhaid i ni osod targedau uchelgeisiol ac, yn bwysig iawn, y cerrig milltir yna ar hyd y ffordd, er mwyn cadw'r ffocws yna ar ein gweithredoedd, gan wneud yn siŵr eu bod nhw—. Ac fel roeddwn i'n dweud, mae hynny ar draws y Llywodraeth, i sicrhau ein bod ni'n ffocysu ein polisïau a'n bod ni'n gwybod beth sy'n gweithio a beth sydd ddim yn gweithio. Ac wrth gwrs, rŷn ni'n dod â rhai mesurau newydd i mewn, fel ehangu prydau bwyd am ddim, fel sicrhau ein bod ni'n gwella'r ffordd y mae budd-daliadau Cymreig yn cyrraedd teuluoedd, fel y peilot Cynnal. Felly, dŷn ni eisiau gwneud yn siŵr ein bod ni'n gallu mesur effaith y rheini hefyd. Felly, fel roeddwn i'n dweud, dŷn ni'n gwneud y gwaith yma. Byddwn i'n hoffi clywed barn y pwyllgor ar hynny, os yw hynna'n rhywbeth y byddech chi eisiau edrych arno o ran pa dargedau rŷch chi'n credu byddai'n fwyaf effeithiol a phriodol. Ond, fel dwi'n dweud, rwy'n disgwyl ymgynghori ar y strategaeth newydd a'r targedau, wrth gwrs, yn gynnar y flwyddyn nesaf. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771149 23 Cy 2026-09-23T09:39:43 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=633&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 4983 4983 Jane Dodds AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=4983 Dodds, Jane Diolch yn fawr iawn. A jest un cwestiwn arall yn fyr, os yw hynny'n iawn. Rydych chi wedi sôn am y camau a'r cerrig milltir, a oes gennych chi yn eich pen pryd fyddwn ni mewn sefyllfa pan fyddwn ni'n gwybod sut bydd y rheini'n edrych? A dwi'n gobeithio fy mod i'n gwybod yr ateb i hwn: ydych chi'n cysylltu efo Llywodraethau eraill, fel yr Alban—ac rydym ni hefyd wedi clywed o Finland a llefydd eraill—ac ydych chi'n edrych ar beth maen nhw wedi ei wneud a sut i gadw golwg ar wledydd fel ni, sy'n fach, er enghraifft? 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771141 24 Cy 2026-09-23T09:40:00 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=650&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771173 25 Cy 2026-09-23T09:40:22 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=672&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned Ydyn, yn sicr. Yn amlwg, fel rŷn ni wedi trafod yn y pwyllgor yma o'r blaen, mae yna wahaniaethau o ran grymoedd. Rŷn ni'n gwybod, er enghraifft, mai un o'r liferi mwyaf pwerus fyddai'n gallu codi teuluoedd allan o dlodi yw'r system les. Rŷn ni'n gwybod bod y system les fel y mae ddim yn addas at y diben, ond does gennym ni ddim y grymoedd hynny. Ond, rydyn ni yn meddwl, o fewn ein pwerau ni, fod yna rhywbeth y gallwn ni ei wneud. Felly, mae pethau sydd o fewn ein grymoedd. Rŷn ni yn sicr yn mynd i edrych ar y darlun rhyngwladol i weld beth sy'n gweithio. Mae Cynnal yn enghraifft berffaith, lle, wrth gwrs, rŷn ni wedi gweld sut mae hynny wedi gwneud gwahaniaeth yn yr Alban. Does gennym ni ddim y grym i fedru rholio hynny allan yn yr un modd â'r Alban, ond rŷn ni'n gobeithio, drwy'r peilot fyddwn ni'n ei gynnal ac wedyn drwy sicrhau ein bod ni'n gwerthuso'r gwahaniaeth mae hynny'n ei wneud, y bydd hynny'n medru dangos y ffordd i ni wedyn o ran sut gallwn ni fynd i'r afael â thlodi a sut gallai'r targedau adlewyrchu'r math o weithredoedd y gallwn ni eu cymryd. Ond, yn sicr, mae'r swyddogion yn cysylltu â gwledydd a rhanbarthau eraill. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771191 26 Cy 2026-09-23T09:41:34 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=744&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 4983 4983 Jane Dodds AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=4983 Dodds, Jane Diolch, a jest un cwestiwn arall. Pryd fyddwch chi'n gallu dod yn ôl i'r pwyllgor neu pryd fyddwn ni'n gweld pryd yn union flwyddyn nesaf y byddwch chi'n rhoi ymlaen y strategaeth a'r targedau? 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771201 27 Cy 2026-09-23T09:41:48 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=758&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned Fel roeddwn i'n dweud, oherwydd y gwaith ymgysylltu sy'n digwydd ar hyn o bryd a'r gwaith mireinio, fe fyddwn ni'n gallu dod â'r strategaeth newydd a rhoi hynny allan ar gyfer ymgynghori yn gynnar y flwyddyn nesaf, yn 2027. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771207 28 Cy 2026-09-23T09:42:06 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=776&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 4983 4983 Jane Dodds AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=4983 Dodds, Jane Diolch, Gadeirydd. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771205 29 En 2026-09-23T09:42:07 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=777&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771206 30 En 2026-09-23T09:42:10 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=780&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 5196 5196 Sarah Rees https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5196 Rees, Sarah 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771212 31 Cy 2026-09-23T09:42:39 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=809&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned Diolch. Maen nhw'n bwyntiau rili bwysig, achos dwi'n meddwl—. Mae'r Llywodraeth yma'n benderfynol ein bod ni ddim yn mynd i lawr y trywydd o gynnig datrysiadau sydd jest yn mynd i'r afael â'r ffaith bod gennym ni dreian o'n plant ni mewn tlodi. Mae'n rhaid inni sicrhau ein bod ni'n creu gwydnwch, ac wrth gwrs eto mae hwn yn rhywbeth drawslywodraethol, mae'n ymwneud â'r economi, mae'n ymwneud ag iechyd, mae'n ymwneud ag addysg, mae'n ymwneud â'r agenda sgiliau. Felly, mae e'n rhywbeth—a mwy. Mae e ar draws y strategaeth fwyd hefyd o ran bwyd maethlon. Mae'n rhywbeth drawslywodraethol, a dyna pam dwi wedi cynnull ac yn cadeirio y grŵp Cabinet, traws Gabinet, ar drechu tlodi plant yn benodol, ac mae'n un o brif flaenoriaethau'r Llywodraeth. Felly, fe fyddwn ni'n edrych ar fesurau y gallwn ni eu defnyddio er mwyn nid yn unig ateb y galw, ac wrth gwrs mae angen ateb y galw am gefnogaeth yn y tymor byr, ond edrych ar y tymor hir yna. Felly, fe fydd y strategaeth yna yn cymryd golwg hirdymor ar bethau hefyd. O ran Cynnal, fel rŷch chi'n gwybod, does gennym ni ddim y grymoedd i fedru gwneud yr un fath ag y mae'r Alban wedi ei wneud gyda thaliadau uniongyrchol i blant, oherwydd ein setliad datganoledig. Ond, rwyf wedi cynnull grŵp arbenigol. Rŷn ni wedi cwrdd pedair gwaith yn barod, ac mae'n rhywbeth rŷn ni wedi gwneud yn siŵr ein bod ni'n gweithio arno ar frys. A'r hyn maen nhw'n ei wneud yw rhoi cyngor ar ddyluniad a sut rŷn ni'n gweithredu'r peilot. Maen nhw'n edrych ar nifer o faterion sy'n ymwneud â'r peilot, yn cynnwys pethau fel pwy fyddai'n gymwys, sut rŷn ni'n mynd i gael yr arian yma allan at deuluoedd, sut rŷn ni'n mynd i godi ymwybyddiaeth amdano fe, beth fydd y mecanweithiau o ran cael y taliad allan. Ac, wrth gwrs, beth sy'n hollbwysig yw gwerthuso achos, yn amlwg, buasech chi'n meddwl y byddai rhoi'r taliad yma yn gwneud gwahaniaeth, ond mae’n rhaid i ni fod yn glir sut mae e’n gwneud gwahaniaeth. Felly, mae meddwl am y gwerthusiad yn rhan o’r gwaith—nid yn unig sut dŷn ni’n mynd i'w wneud e, ond sut dŷn ni’n mynd i'w werthuso fe a gweld pa dystiolaeth y mae hynny’n ei roi i ni. O ran fy ymgysylltiad gyda’r Llywodraeth, mae hynny wedi digwydd ar lefel swyddogion, achos mae hi’n bwysig iawn bod gyda ni y tax and benefits disregard yna. Dŷn ni ddim eisiau bod plant a theuluoedd yn waeth off, ac mae hynny’n risg os nad ydyn ni’n cael cydweithrediad Trysorlys y Deyrnas Gyfunol ar hyn. Felly, dŷn ni’n hollol glir bod hynny’n hanfodol bwysig i’w gael. Felly, dŷn ni yn gobeithio—. Byddaf i’n siomedig iawn os na fyddan nhw yn gallu rhoi hynny i ni, hynny yw eu bod nhw yn ein helpu ni i ddefnyddio’r grymoedd sydd gyda ni at y diben gorau. Dwi ddim yn gwybod, Claire, os ydych chi'n moyn siarad yn benodol ynglŷn a’r ymgysylltu sydd wedi bod yn fanwl, os hoffech chi gael y manylion yna. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771163 32 Cy 2026-09-23T09:45:00 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=950&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771177 33 Cy 2026-09-23T09:45:00 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=950&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771194 34 En 2026-09-23T09:46:17 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=1027&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 3863 Claire Germain Germain, Claire 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771202 35 En 2026-09-23T09:46:41 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=1051&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771203 36 En 2026-09-23T09:46:44 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=1054&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 4562 4562 Laura Anne Jones AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=4562 Jones, Laura Anne 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771213 37 Cy 2026-09-23T09:47:51 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=1121&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned I fod yn glir, dŷn ni ddim wedi datblygu—. Rŷn ni yn y broses o ddatblygu’r strategaeth newydd. Dwi’n meddwl bod yna rai pethau yn y strategaeth newydd sy’n werthfawr, ond beth dwi eisiau’i wneud yw ei mireinio hi a ffocysu ar y pethau a fydd wir yn gwneud gwahaniaeth—hynny yw, nid rhestr o’r pethau y mae’r Llywodraeth yn ei wneud, ond sut mae’n nhw’n gwneud gwahaniaeth. Dwi’n meddwl mai dyna’r brif wahaniaeth, byddwn i’n dweud, o ran fy ngweledigaeth i. Dŷn ni yn ymgysylltu, fel y soniais i ar y dechrau, gyda’r grwpiau a'r sefydliadau yna sydd yn arbenigwyr, sydd wedi gwneud ymchwil i hyn, sydd wedi tynnu ar yr enghreifftiau rhyngwladol yna. Byddwn i’n gwrthod yr awgrym, yn sicr o ran y Llywodraeth yma—. Mae’r Llywodraeth yma yn hollol agored i’r syniadau gorau, o ble bynnag mae’n nhw’n dod, wrth gwrs. Dwi hefyd, yn fy nghyfarfodydd i gyda Llywodraeth y Deyrnas Gyfunol, wedi cynnig, er enghraifft, o ran llais Cymru, ein bod ni eto yn cynnull grŵp pedair cenedl y Deyrnas Gyfunol er mwyn edrych ar y broblem yma yn holistaidd, ac yn rhannu’r arfer da yna, yn trafod y pethau a allai fod o fudd i ni, a sut mae’r rhyngberthynas yna o ran ein grymoedd ni, ond hefyd o ran arfer, yn gallu bwydo mewn i’r hyn y byddem ni’n gallu’i wneud yn fwyaf effeithiol. Yn amlwg, mae’n rhaid i ni ystyried, wrth edrych ar yr enghreifftiau rhyngwladol yna, beth sy’n debyg. Gallwch chi edrych ar beth mae rhai cenhedloedd yn ei wneud, ond wedyn mae gyda nhw rymoedd a lefel trethiant uwch, efallai, mwy o adnoddau na beth sydd gyda ni. Felly, mae’n rhaid iddo fe fod yn addas i’n grymoedd ni, i’r cyllid sydd gyda ni, a’r math o systemau sydd gyda ni yma yng Nghymru. Ond dwi’n hollol glir y byddwn ni yn tynnu ar arfer dda o ble bynnag mae’n dod. O ran y taliad Cynnal, yr Alban oedd yr unig genedl yn y Deyrnas Gyfunol, yn ôl yr adroddiadau diweddar rŷn ni wedi'u gweld, lle roedd hi'n edrych fel bod lefel tlodi plant yn mynd i lawr. Roedd e'n mynd i gynyddu ym mhob man arall yn y Deyrnas Gyfunol. Felly dyna pam dŷn ni wedi mabwysiadu hynny, achos rŷn ni'n gallu gweld ei fod e'n gweithio. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771156 38 Cy 2026-09-23T09:50:00 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=1250&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771159 39 En 2026-09-23T09:50:19 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=1269&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771160 40 En 2026-09-23T09:50:23 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=1273&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771231 41 En 2026-09-23T09:53:43 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=1473&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771232 42 En 2026-09-23T09:53:44 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=1474&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771157 43 En 2026-09-23T09:50:15 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=1265&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771161 44 En 2026-09-23T09:50:20 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=1270&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8696 8696 Steve Bayliss AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8696 Bayliss, Steve 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771204 45 Cy 2026-09-23T09:51:18 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=1328&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned Dwi'n meddwl fy mod i wedi ateb y cwestiwn yna i Jane Dodds yn gynharach. Yn gynnar y flwyddyn nesaf yw pryd fyddwn ni'n mynd â'r strategaeth allan ar gyfer ymgynghori.  16247 7 2026-09-23T09:29:16 771224 46 En 2026-09-23T09:51:32 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=1342&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771225 47 Cy 2026-09-23T09:51:52 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=1362&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned Diolch yn fawr am y cwestiwn. Rŷn ni'n gwybod nad yw'r arwyddion ddim yn rhai da ar gyfer y gaeaf. Felly mae tlodi ynni yn rhywbeth rŷn ni yn hollol fyw iddo fe. Mae e'n rhywbeth sy'n gymhleth. Mae e'n rhywbeth sydd â gwreiddiau dwfn. Mae yna nifer o ffactorau fan hyn. Mae yna ffactorau'n ymwneud ag incwm aelwydydd, incwm isel, mae yna hefyd y costau ynni uchel, rŷn ni'n gwybod. Ac mae'r rheini yn cynyddu unwaith eto. Ac yng Nghymru mae gyda ni'r effeithlonrwydd gwael yna o ran ein stoc tai yn gyffredinol. Mae'r tirwedd wedi newid yn sylfaenol, byddwn i'n dweud, ers i'r cynllun yna gael ei ddatblygu a'i lansio yn ôl yn 2021. Mae yna, fel roeddwn i'n sôn, newidiadau mawr wedi bod o ran yr argyfwng costau byw. Mae yna newidiadau wedi bod o ran y pwysau economaidd ehangach a'r cynnydd mawr yma, y volatility dŷn ni wedi gweld o ran y farchnad ynni. Felly, dwi yn meddwl bod yr heriau sy'n wynebu aelwydydd nawr ychydig yn wahanol i'r rhai oedd yn bodoli yn ôl pan lansiwyd y cynllun gwreiddiol yn ôl yn 2021. Felly, mae fy swyddogion ar hyn o bryd yn asesu beth mae hynny'n golygu o ran y cynllun, o ran y targedau yn y cynllun, ac o ran y targedau interim yna. Felly, dyna lle rŷn ni arni ar hyn o bryd gyda'r cynllun yn benodol. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771227 48 En 2026-09-23T09:53:40 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=1470&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771230 49 En 2026-09-23T09:53:41 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=1471&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 5038 5038 Jayne Bryant AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5038 Bryant, Jayne 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771135 50 En 2026-09-23T09:55:00 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=1550&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771136 51 Cy 2026-09-23T09:55:03 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=1553&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned Diolch am y cwestiwn. Ie, roedd y pecyn yna—y pecyn cymorth costau byw yna ar gyfer awdurdodau lleol—mae e'n rhywbeth sydd yn cynnig cefnogaeth i bob mathau o ymyriadau sy'n gallu mynd i'r afael â'r fath o gefnogaeth sydd ei hangen. Roedd e'n ymwneud â chymorth o ran bwyd yn benodol. Felly, rydyn ni'n siarad am fanciau bwyd, caffis cymunedol, sgiliau coginio, prosiectau sy'n darparu bwyd iach a maethlon i deuluoedd incwm isel. Ac yn yr un modd hefyd, rydyn ni wedi sicrhau, gyda'r pecyn yna, ei fod e'n cymryd golwg ataliol ar bethau. Felly, roedd gwasanaethau cynghori, gwasanaethau a gweithgareddau a sefydliadau cymunedol a fyddai'n gallu darparu cymorth a 'signpost-o' ar gyfer pobl y maen nhw'n ceisio eu helpu yn rhan bwysig o hynny hefyd, er mwyn ceisio atal argyfwng, nid yn unig cwrdd â'r galw, achos mae yna wastad balans yn fanna. Mae'n rhaid i ni gwrdd â'r galw pan mae pobl mewn argyfwng, ond mae'n rhaid i ni hefyd trio meddwl am y tymor hir, fel y gwnaethon ni drafod yn gynharach, a'n bod ni ddim jest yn arllwys arian mewn i'r ochr o gefnogaeth, er bod hynny, wrth gwrs, yn hanfodol ac yn bwysig, ond ein bod ni'n trio atal teuluoedd rhag mynd i argyfwng. O ran y pwynt ar y ffaith wnaethon ni adlewyrchu yn y ffordd oedd yr arian yn cael ei ddosbarthu drwy awdurdodau lleol, roedd hynny'n rhywbeth wnaeth gael ei ffactorio mewn o'r cychwyn, felly doedd e ddim yn wir i ddweud ein bod ni'n cymryd arian o unrhyw le, roedd e'n rhywbeth wnaethon ni roi yn yr holl ffordd wnaethon ni ddyrannu'r arian yn y lle cyntaf. O ran tlodi, oes, mae tlodi yn bodoli, fel mae'r pwyllgor yma gobeithio yn gwybod yn iawn, ym mhob ward bron yng Nghymru. Mae e'n rhywbeth sy'n effeithio ar bawb, ond mae e'n effeithio ar gymunedau mewn ffordd wahanol. Ac mae tlodi gwledig, er enghraifft, yn ymwneud â'r ffaith bod pobl—. Mae'n costio mwy weithiau i bobl medru cyrraedd at wasanaethau cyngor, neu mae'n costio mwy i sefydliadau, er enghraifft, i gael y bocsys bwyd argyfwng yna mas i'w cymunedau. Felly, dyw hynny ddim wedi cael ei adlewyrchu o'r blaen ac roeddwn i eisiau adlewyrchu hynny, achos rydyn ni, fel Llywodraeth, yn cydnabod bod rhaid i ni wasanaethu pob rhan o Gymru. Dyw hynny ddim i ddweud ein bod ni ddim yn gwasanaethu rhai ardaloedd sydd ddim yn ardaloedd gwledig, ond rydyn ni'n edrych ar y darlun cyfan o dlodi dros Gymru ac yn sicrhau bod y cymorth rydyn ni'n ei roi yn adlewyrchu'r gwahaniaethau hynny sydd rhwng y gwahanol awdurdodau. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771150 52 En 2026-09-23T09:57:58 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=1728&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771152 53 En 2026-09-23T09:58:00 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=1730&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 5196 5196 Sarah Rees https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5196 Rees, Sarah 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771154 54 Cy 2026-09-23T09:58:31 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=1761&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned Diolch am y cwestiwn. Dwi'n meddwl ei fod e'n bwynt rili pwysig. Felly, eto, rydyn ni'n gweithio ar draws y Llywodraeth ar strategaeth fwyd a rhan o hynny yw cymryd modd strategol o edrych ar leihau tlodi bwyd. So, nid yn unig y pecynnau cymorth brys yna sydd, wrth gwrs, yn anffodus, efallai, nes bod pobl yn cael eu talu digon a bod system les yna iddyn nhw, yn mynd i fod yn hanfodol, ond i sicrhau ein bod ni'n gwella'r mynediad yna at fwyd iach, fforddiadwy a rhywbeth sy'n faethlon. Mae e'n rhywbeth sy'n ganolog i'r strategaeth a'n huchelgeisiau ni fel Llywodraeth. Felly, wrth gwrs, mae gyda ni ein partneriaethau bwyd. Dwi'n meddwl wnaethon ni edrych ar hyn yn drylwyr yn y pwyllgor yma ac roedd yr adroddiad yna yn ddefnyddiol iawn. Dwi'n meddwl mai adroddiad diwethaf y pwyllgor diwethaf yn y Senedd ddiwethaf oedd hynny. Ac roedd yr adroddiad yna'n hollol glir bod taclo tlodi bwyd a sicrhau ein bod ni'n gwella allbynnau iechyd i bobl mewn tlodi yn mynd law yn llaw. Felly, dwi'n meddwl roedd y cyllid yna wnes i ryddhau yr wythnos diwethaf yn rhan o hynny. Wrth gwrs, roedd e'n fwriadol nawr, wrth inni, ar drothwy'r gaeaf, feddwl am beth sydd i ddod, a'r pwysau fydd dros y gaeaf. Ond roedd yna elfen hirdymor iawn i hynny. Felly, mae gweithio drwy ein partneriaethau bwyd lleol, a'r cydlynwyr sydd gyda ni sydd yn cael eu hariannu o'm portffolio i, yn rhywbeth sy'n mynd i fod yn helpu gyda hynny. Byddaf i'n cael mewnbwn yn y strategaeth fwyd yna er mwyn sicrhau ein bod ni yn ateb y galw yna ac yn ateb yr isiw yna, sydd, mewn gwirionedd, wrth gwrs, wrth wraidd problemau iechyd. Fe wnaethom ni weld yr wythnos diwethaf, dwi'n meddwl, onid do, sut mae gordewdra, er enghraifft, mewn plant sydd mewn tlodi yn arbennig—yr allbynnau iechyd. Dwi'n cofio darllen adroddiad gan y Royal College of Paediatrics and Child Health a oedd yn dangos bod y rhan fwyaf o bobl ifanc sy'n cael triniaeth wedi'i chynllunio neu driniaeth frys yn blant mewn tlodi. Felly, mae hyn nid yn unig yn rhywbeth sy'n dosturiol ac yn rhywbeth pwysig i'w wneud, ond mae e'n rhywbeth sy'n mynd i, yn y pen draw, arbed arian i ni fel Llywodraeth, heb sôn, wrth gwrs, am y gost ddynol. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771153 55 Cy 2026-09-23T10:00:00 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=1850&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771158 56 En 2026-09-23T10:01:22 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=1932&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771164 57 En 2026-09-23T10:01:31 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=1941&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12146 12146 Joe Martin AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12146 Martin, Joe 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771167 58 Cy 2026-09-23T10:02:08 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=1978&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned Wel, rŷn ni'n trafod cymhwysedd, wrth gwrs, ar hyn o bryd gyda'r grŵp arbenigol, ac ar hyn o bryd dŷn ni'n edrych ar y ffaith taw teuluoedd sy'n derbyn credyd cynhwysol fydd yn gymwys. Wrth gwrs, mae hwnna'n golygu bod yna gymhwysedd o ran dinasyddiaeth ac o ran pa mor gymwys ŷch chi ar gyfer taliadau lles yn ymwneud â hynny. Felly, fe fydd rhaid ichi fod yn gymwys ar gyfer universal credit, mae'n debyg, er mwyn bod yn gymwys ar gyfer Cynnal. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771172 59 En 2026-09-23T10:02:46 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=2016&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12146 12146 Joe Martin AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12146 Martin, Joe 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771175 60 En 2026-09-23T10:02:51 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=2021&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771228 61 En 2026-09-23T10:02:52 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=2022&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12146 12146 Joe Martin AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12146 Martin, Joe 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771176 62 En 2026-09-23T10:02:53 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=2023&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 4983 4983 Jane Dodds AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=4983 Dodds, Jane 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771178 63 En 2026-09-23T10:03:08 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=2038&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12146 12146 Joe Martin AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12146 Martin, Joe 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771180 64 En 2026-09-23T10:03:09 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=2039&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771182 65 En 2026-09-23T10:03:12 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=2042&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12146 12146 Joe Martin AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12146 Martin, Joe 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771185 66 Cy 2026-09-23T10:03:30 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=2060&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned Wel, mae'r cymhwysedd ar gyfer credyd cynhwysol yn rhywbeth sy'n cael ei bennu gan Lywodraeth y Deyrnas Gyfunol. Fel rŷch chi'n gwybod, dyw taliadau lles ddim wedi'u datganoli, felly byddwn ni'n edrych ar y cymhwysedd hwnnw. Os ŷch chi'n gymwys ar gyfer taliadau gan y wladwriaeth Brydeinig, byddwn ni'n ystyried bod y bobl yna, y plant a'r teuluoedd yna sydd angen ein cymorth ac mewn caledi, yn gymwys ar gyfer cymorth gan Lywodraeth Cymru. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771188 67 En 2026-09-23T10:04:04 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=2094&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12146 12146 Joe Martin AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12146 Martin, Joe 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771189 68 En 2026-09-23T10:04:05 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=2095&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771192 69 Cy 2026-09-23T10:04:15 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=2105&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned Diolch yn fawr. Yn barod mae gyda'r Llywodraeth yma, fel rŷch chi'n gwybod, uchelgeisiau o ran datganoli nifer o rymoedd lles. Felly, rwyf wedi yn barod, drwy ohebiaeth a hefyd drwy gael cyfarfodydd, wedi cael sawl cyfarfod gyda Gweinidogion yn Llywodraeth y Deyrnas Gyfunol, sef yr Ysgrifennydd Gwladol o ran gwaith a phensiynau, a hefyd y Parliamentary Under-Secretary of State (Minister for Transformation). Felly, rwyf wedi gosod mas, yn y cyfarfodydd hynny, ein huchelgeisiau ni o ran cael mwy o rymoedd dros ddatganoli, er mwyn ein bod ni'n gallu creu system sydd yn fwy addas i'r diben o ran y math o gefnogaeth rŷn ni'n moyn ei gweld i'n cymunedau a'n teuluoedd yma. Felly, wrth gwrs, mae sicrhau ein bod ni'n cael ein galluogi i beilota Cynnal yn rhan o hynny. Mae hynny o fewn ein grymoedd ni dan Ddeddf Llywodraeth Cymru 2006, ond, wrth gwrs, fel roeddwn i'n sôn yn gynharach, mae'n rhaid inni gael cymorth i wneud hynny o ran y Trysorlys, i sicrhau nad oes yr un plentyn na theulu sy'n derbyn y taliadau hynny yn waeth eu byd oherwydd hynny. Felly, rwyf yn meddwl bod yna fwy y gellid ei wneud o ran y system les. Dwi wedi meddwl, er enghraifft, yn y tymor byr fod yna fwy y gellid ei wneud o ran hynny, o ran sicrhau ein bod ni'n gallu rhannu data yn well, gan fod y DWP ddim wastad yn medru rhannu'r data, neu ddim yn fodlon rhannu'r data, gyda ni sydd ei angen inni fedru defnyddio'r data yna at bwrpas, i sicrhau bod yr hyn rŷn ni'n ei ddarparu dan ein grymoedd ni yn cyrraedd pocedi pobl mor gyflym ac mor hawdd â phosibl—y bobl hynny sy'n gymwys am y cymorth hwnnw. Felly, rwyf wedi pwysleisio bod angen i Gymru gael llais yn y penderfyniadau yma, a bod yn rhaid i flaenoriaethau Cymru gael eu hadlewyrchu'n llawn pan mae'r penderfyniadau'n cael eu gwneud. Dwi wedi gwneud hyn, er enghraifft, gyda Syr Stephen Timms, sydd, wrth gwrs, fel y mae'r pwyllgor siŵr o fod yn ymwybodol, yn cynnal adolygiad ar hyn o bryd o daliadau PIP. Rŷn ni'n gwybod bod unrhyw newid yn mynd i effeithio'n anghymesur ar Gymru oherwydd nifer ein pobl ni sydd yn derbyn taliadau PIP, a phobl sy'n anabl. Felly, rwyf wedi dweud yn glir wrth y Gweinidog yna fod angen inni sicrhau bod llais Cymru a llais pobl anabl yng Nghymru a fydd yn cael eu heffeithio gan y diwygiadau yma yn cael eu clywed yn fwy clir. Mae yna dipyn o anfodlonrwydd wedi bod ar hynny, a dwi yn cefnogi yr anfodlonrwydd yna, ac wedi mynegi hynny. Felly, rwyf yn edrych ymlaen at gael deialog bositif a chynhyrchiol gyda'r Deyrnas Gyfunol ar hyn, gyda'i Llywodraeth, achos mae hi'n agenda hollbwysig. Mae'n rhywbeth sy'n dylanwadu gymaint ar fywydau ac ar ansawdd bywydau pobl yma yng Nghymru. Felly, dwi'n meddwl bod angen inni sicrhau bod ein safbwynt ni'n glir, bod ein llais ni'n cael ei glywed a'n bod ni'n gweithio gyda'n gilydd, wrth bwyso i gael y grymoedd yma wedi'u datganoli, a'n bod ni'n sicrhau ein bod ni'n gallu gwneud popeth y gallwn ni, er enghraifft medru rhannu data gyda'r DWP, er mwyn sicrhau bod yr hyn rŷn ni'n ei ddarparu yn gallu mynd at y teuluoedd yna mor rhwydd ac mor gyflym â phosib. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771151 70 Cy 2026-09-23T10:05:00 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=2150&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771166 71 En 2026-09-23T10:08:17 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=2347&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771187 72 En 2026-09-23T10:08:18 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=2348&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 5196 5196 Sarah Rees https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5196 Rees, Sarah 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771197 73 Cy 2026-09-23T10:08:56 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=2386&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned Rŷch chi'n hollol iawn. Mae'r siarter, fel y mae ar hyn o bryd, yn rhywbeth y mae pob awdurdod lleol wedi cytuno eu bod nhw'n ei chefnogi. Hynny yw, mae'r siarter yna'n ymwneud â cheisio sicrhau bod budd-daliadau Cymreig, fel rŷn ni'n eu galw nhw—y pethau y mae Llywodraeth Cymru yn eu gwneud er mwyn ceisio cefnogi teuluoedd yng Nghymru—yn cyrraedd pobl mewn ffordd fwy syml. Mae e'n gallu bod yn wahanol iawn ar draws awdurdodau lleol. Rŷn ni'n gwybod bod nifer o bobl sy'n gymwys ar gyfer y taliadau yma ddim yn hawlio amdanyn nhw—efallai oherwydd diffyg ymwybyddiaeth, efallai oherwydd ei fod e'n anodd ac yn gymhleth. Felly, mae'r gwaith yna wedi bod yn mynd rhagddo. Dwi wedi bod yn glir bod angen i hynny hefyd fod yn ffocws ar gyfer y Llywodraeth yma. Mae angen inni—. Yn y 100 diwrnod cyntaf, fe wnaethon ni gomisiynu academwyr annibynnol o Brifysgol Caerdydd i edrych ar ein system Gymreig ni yn ei chyfanrwydd—i adolygu hynny. Mae'r dystiolaeth yna'n mynd i edrych ar draws 15 o raglenni o fathau o gefnogaeth, er mwyn asesu pa mor effeithiol yr ydyn nhw, a hefyd sut maen nhw'n cael eu delifro, beth yw'r cymhwysedd—yr holl gymhlethdodau hynny, dwi'n meddwl, sydd yn mynd i fod yn allweddol os ydyn ni eisiau gweld mwy o 'streamline-io' ynglŷn â'r system honno. Felly, rŷn ni'n disgwyl yr adroddiad ar hynny i ddod mas erbyn diwedd y flwyddyn, ac fe fydd hynny yn ein helpu ni wedyn. Mae gyda ni rwydwaith sy'n edrych ar hyn, sy'n cynnwys pobl sy'n arbenigwyr yn hyn, ond hefyd awdurdodau lleol, i sicrhau ein bod ni'n gallu mynd at y gwaith yma. Dwi'n meddwl ei fod e'n hollbwysig ein bod ni'n gwneud yn siŵr, yn yr amseroedd yma, fod y cymorth sydd ar gael yn cyrraedd y bobl sydd ei angen. Dwi ddim yn gwybod, Claire, os ŷch chi'n moyn siarad tipyn bach ynglŷn â gwaith y grŵp ar hyn. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771155 74 Cy 2026-09-23T10:10:00 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=2450&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771169 75 En 2026-09-23T10:11:13 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=2523&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 3863 Claire Germain Germain, Claire 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771186 76 Cy 2026-09-23T10:11:54 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=2564&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned A dwi'n meddwl bod hwn yn rhan o'r agenda ataliol yna rŷn ni'n siarad amdano drwy'r amser, yntefe. Os ŷn ni'n gallu gwneud yn siŵr bod pobl yn cael mynediad rhwydd a phrydlon at y gefnogaeth sydd ar gael, fyddwn ni ddim wedyn yn gorfod gwario cymaint ar y gefnogaeth argyfwng, sydd ddim yn dda i unrhyw un. Ac rŷn ni'n gwybod, fel dŷn ni wedi siarad yn gynharach, am yr holl allbynnau, yr holl bethau a allai ddigwydd o hynny. Dwi wedi'i wneud yn glir bod yna ddim opsiynau oddi ar y ford fan hyn. Mae'r siarter ar hyn o bryd yn wirfoddol. Os nad ydyn ni'n gweld cynnydd, dwi ddim, efallai, yn mynd i beidio ag ystyried mesurau statudol i sicrhau bod hyn yn rhywbeth sy'n digwydd. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771209 77 En 2026-09-23T10:12:41 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=2611&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771214 78 Cy 2026-09-23T10:12:54 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=2624&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned Diolch. So, Hawliau i Gymru yw'n rhaglen ni ar gyfer datblygu a phrofi opsiynau ar gyfer cryfhau hawliau dynol yng Nghymru. Mae'n dod â grŵp arbenigol at ei gilydd, felly grŵp o bobl sy'n arbenigwyr cyfreithiol, sy'n academwyr, ymarferwyr. Mae hefyd gyda ni rwydwaith ehangach o randdeiliaid sydd â diddordeb mewn cryfhau hawliau dynol yng Nghymru. Gwaith y grŵp yma hefyd yw edrych ar wersi o jurisdictions eraill, i weld sut mae llefydd eraill yn y byd wedi mynd i'r afael â hyn. Ond beth rwyf i â diddordeb mewn gwneud yw datblygu model Cymreig sy'n uchelgeisiol, ond sydd hefyd yn ymarferol. Felly, mae'r gwaith yna yn dechrau'r wythnos yma, achos yfory, fel mae'n digwydd, dwi'n cadeirio trafodaeth ford gron sydd yn ymwneud â—. Y bobl yn y cyfarfod yma fydd swyddogion o Lywodraethau eraill, a hefyd academwyr o ar draws y Deyrnas Gyfunol, a hefyd Ynysoedd y Sianel, lle maen nhw wedi dechrau meddwl am ddeddfwriaeth yn y maes polisi yma. Felly, fe fydd yr hyn rwy'n clywed o'r cyfarfod yna wedyn yn bwydo i mewn i'r cyfarfod cyntaf o'r panel y byddaf yn cyd-gadeirio yr wythnos nesaf. Felly, rwy'n mynd i gyhoeddi aelodaeth y panel hwnnw. Unwaith ein bod ni wedi gwneud—. Rŷn ni yn y broses ar hyn o bryd o'u hapwyntio, felly fe fyddwch chi'n gwerthfawrogi bod yna brosesau sydd angen cael eu dilyn o ran yr apwyntiadau hynny, ond mae'r broses wedi hen ddechrau. Ond fel roeddwn i'n dweud, mae aelodaeth y grŵp yma wedi ei ddylunio o gwmpas yr hyn rŷn ni'n moyn i'r gwaith yma, i'r Bil yma, fod—meddwl am hawliau dynol, meddwl am ddatganoli, meddwl am y tirlun deddfwriaethol Cymreig, meddwl am y profiad cymharol yna, meddwl am bersbectif y gwasanaethau cyhoeddus a sut byddwn ni'n gallu sicrhau newid. Felly, mae hwn yn waith cymhleth. Mae e'n mynd i gymryd ychydig o amser i'w wneud, ond mae ein rhaglen llywodraethu wedi ymrwymo inni ddod â chynnig ar beth fydd y Bil yna, o bosib, y ddeddfwriaeth yna, yn edrych fel gerbron, yn amlwg, cyn diwedd y tymor. Ond fydd e ddim yn y rhaglen gyntaf o ddeddfwriaeth y byddwn ni fel Llywodraeth eisiau ei phasio, achos ein bod ni eisiau sicrhau bod hwn yn cael ei wneud yn iawn, a’n bod ni eisiau sicrhau ei fod e i gyd yn rhywbeth sy'n ffit i'r pwrpas ac o fewn ein cymhwysedd ni fel Llywodraeth. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771181 79 Cy 2026-09-23T10:15:00 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=2750&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771211 80 En 2026-09-23T10:16:10 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=2820&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771215 81 En 2026-09-23T10:16:12 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=2822&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 5196 5196 Sarah Rees https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5196 Rees, Sarah 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771226 82 Cy 2026-09-23T10:17:12 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=2882&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned Diolch, diolch yn fawr. Dwi'n meddwl gwnaethon ni weld o waith, o adroddiad, y legislative options working group, sef y grŵp a wnaeth ddod mas o HRAG, yntefe, yn y tymor diwethaf—. Fe wnaethon nhw ddarparu lot o arweiniad i ni, dwi'n meddwl, o ran y math o ymgorfforiad a fyddai, efallai, yn gallu gweithio i Gymru. Gwaith y grŵp hawliau i Gymru newydd—so, grŵp hawliau i Gymru sy'n edrych ar y sut, nid y pam—fydd gyda ni yn y tymor yma. Ac fel roeddwn i'n dweud, allaf i ddim datgelu aelodaeth y grŵp yna nawr, ond mae yna arbenigwyr cyfreithiol yn mynd i fod yn edrych ar sut gall y ddeddfwriaeth edrych yn rhan o hynny. Felly, mae materion yn ymwneud ag ymgorffori uniongyrchol neu beidio, sef, wrth gwrs, rhywbeth roedd y LOWG yn ei drafod, yntefe, o ran y ddau treaty roeddwn nhw'n edrych arnyn nhw yn benodol. Mae hynny'n mynd i helpu, yn amlwg, gyda'n gwaith ni o hyn ymlaen. Ond dwi eisiau bod yn hollol glir: mae'r Llywodraeth yma yn credu taw deddfwriaeth sydd ei hangen. Felly, mae yna legislative options o ran hynny o hyd, ond mae'r grŵp penodol yna, hawliau i Gymru, yn mynd i fod yn edrych ar y sut. Yn amlwg, yn rhan o hynny, fel roedd gyda'r human rights advisory group yn gynharach, fe fydd gyda ni’r grŵp ehangach yna o randdeiliaid, pobl fel Amnest ac yn y blaen, pawb, fel roeddwn i'n sôn yn gynharach, sydd â diddordeb yn y gwaith yma. Fe fyddwn ni’n cadw mewn cysylltiad agos ac yn bwydo'r hyn sy'n dod allan o drafodaethau’r grŵp hawliau i Gymru i mewn i'r trafodaethau gyda'r grŵp rhanddeiliad ehangach. Felly, dyna sut dwi'n gweld hwn yn gweithio mewn gwirionedd. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771238 83 En 2026-09-23T10:19:19 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=3009&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 5196 5196 Sarah Rees https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5196 Rees, Sarah 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771240 84 Cy 2026-09-23T10:19:35 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=3025&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned Wel, roeddwn i yn gadeirydd y grŵp trawsbleidiol ar hawliau dynol yn y Senedd ddiwethaf, ac fe wnaethon ni gynnal ymchwiliad, ac fe wnaethon ni gyhoeddi adroddiad, ynglŷn â sut, ar hyn o bryd, dyw pobl ddim naill ai yn ymwybodol o'u hawliau, neu ddim yn medru gweld yr hawliau yna yn cael eu gweithredu yn eu bywydau dydd i ddydd. Felly, fe wnaethon ni gymryd tystiolaeth gan bobl anabl, fe wnaethon ni gymryd tystiolaeth gan bobl a sefydliadau sy'n edrych ar hawliau merched; dŷn ni wedi edrych ar bobl o gefndir lleiafrifoedd ethnig. Roedd yna nifer o randdeiliaid, ac roedden nhw'n gallu rhoi enghreifftiau penodol lle'r oedd pethau'n mynd yn anghywir. Un o'r pethau oedd, er enghraifft—ac fe gawson ni dystiolaeth gref iawn amdano fe—yr ymgyrch Stolen Lives. Dyma enghraifft lle'r oedd yna bobl oedd gydag anableddau dysgu yn cael eu cadw, yn erbyn eu hawliau dynol, mewn ysbytai nad oedd yn addas iddyn nhw. Hynny yw, achos doedd yna ddim darpariaeth ar eu cyfer nhw i fyw'n annibynnol, roedden nhw'n cael eu rhoi a'u cloi mewn sefydliadau nad oedd yn parchu eu hawliau dynol. Felly, beth dwi eisiau i'r Bil yma fod yw rhyw fath o fframwaith i helpu sefydliadau yng Nghymru i wneud y penderfyniadau cywir, i ddeall beth mae'r hawliau yna'n ei olygu i fywydau pobl o ddydd i ddydd, i helpu i godi ymwybyddiaeth ymhlith pobl sut y gallan nhw gael remedy pan fydd pethau'n mynd yn anghywir. Achos dŷn ni'n dweud bod Cymru wedi bod ar flaen y gad o ran y maes hawliau dynol o ran sut rŷn ni'n talu sylw i hawliau plant, er enghraifft, ond, yn aml iawn, dŷn ni hefyd yn gweld penderfyniadau'n cael eu gwneud gan gyrff cyhoeddus a'r Llywodraeth sy'n mynd yn erbyn yr hawliau hynny. Felly, dwi'n meddwl, mae'n jest ei wneud e'n glir i bobl beth gallan nhw ei ddisgwyl, ac mae meddwl am y fframwaith yna o treaties y Cenhedloedd Unedig yn ffordd y gallwn ni sicrhau bod yna ymwybyddiaeth, fod yna weithredu yn gallu digwydd. Ond dwi'n glir iawn fy mod i eisiau ei wneud e'n haws. Dwi eisiau stopio'r problemau yma rhag digwydd yn y lle cyntaf. Felly, dwi'n gobeithio bydd e'n rhoi arweiniad ac yn rhoi cymorth i sefydliadau cyhoeddus er mwyn iddyn nhw sicrhau nad ydyn nhw yn tramgwyddo hawliau dynol pobl, â'r holl mae hynny'n ei olygu i bobl yn eu bywydau dydd i ddydd.  16247 7 2026-09-23T09:29:16 771162 85 Cy 2026-09-23T10:20:00 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=3050&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771170 86 En 2026-09-23T10:22:26 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=3196&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771171 87 En 2026-09-23T10:22:28 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=3198&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 4562 4562 Laura Anne Jones AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=4562 Jones, Laura Anne 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771174 88 En 2026-09-23T10:23:18 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=3248&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771179 89 En 2026-09-23T10:24:19 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=3309&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 4562 4562 Laura Anne Jones AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=4562 Jones, Laura Anne 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771183 90 En 2026-09-23T10:24:25 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=3315&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771184 91 En 2026-09-23T10:24:42 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=3332&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 4562 4562 Laura Anne Jones AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=4562 Jones, Laura Anne 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771190 92 En 2026-09-23T10:25:00 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=3350&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771193 93 En 2026-09-23T10:25:07 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=3357&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771195 94 En 2026-09-23T10:25:22 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=3372&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 4562 4562 Laura Anne Jones AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=4562 Jones, Laura Anne 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771196 95 En 2026-09-23T10:25:23 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=3373&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771198 96 En 2026-09-23T10:25:29 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=3379&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 4562 4562 Laura Anne Jones AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=4562 Jones, Laura Anne 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771199 97 En 2026-09-23T10:25:37 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=3387&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771200 98 En 2026-09-23T10:25:41 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=3391&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 1076 Amelia John John, Amelia 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771208 99 En 2026-09-23T10:26:25 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=3435&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 4562 4562 Laura Anne Jones AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=4562 Jones, Laura Anne 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771210 100 En 2026-09-23T10:26:39 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=3449&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771217 101 En 2026-09-23T10:27:17 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=3487&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771216 102 En 2026-09-23T10:27:19 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=3489&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 5196 5196 Sarah Rees https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5196 Rees, Sarah 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771220 103 En 2026-09-23T10:28:10 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=3540&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771221 104 En 2026-09-23T10:28:34 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=3564&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 5196 5196 Sarah Rees https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5196 Rees, Sarah 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771222 105 En 2026-09-23T10:28:36 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=3566&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771223 106 Cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb I Gohiriwyd y cyfarfod rhwng 10:28 a 10:38. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771234 107 Cy 2026-09-23T00:00:00 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=-34150&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771236 108 Cy 2026-09-23T00:00:00 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=-34150&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771229 109 En 2026-09-23T10:38:47 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=4177&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771233 110 En 2026-09-23T10:38:59 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=4189&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12146 12146 Joe Martin AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12146 Martin, Joe 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771239 111 Cy 2026-09-23T10:39:52 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=4242&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned Wel, dwi'n gwrthod yr awgrym bod y Llywodraeth yma yn discrimineiddio yn ôl tras ethnig rhywun. Beth rydyn ni yn ei wneud, a beth mae'r cynlluniau gweithredu cydraddoldeb sydd o fewn fy mhortffolio i a fy nghyfrifoldebau i fel Gweinidog, sydd, wrth gwrs, wedyn yn mynd ar draws y Llywodraeth, er enghraifft mewn addysg, yn ei wneud yw sicrhau bod y rheini sy'n wynebu'r rhwystrau mwyaf yn eu bywydau yn cael eu cefnogi fel ein bod ni yn sicrhau bod yr anfantais mae pobl yn ei brofi—ac mae gennym ni lot o dystiolaeth o ran hynny y gallaf i ei darparu i'r pwyllgor os yw rhai Aelodau ddim yn ymwybodol o'r dystiolaeth honno—ein bod ni'n sicrhau bod y bobl yna yn cael y gefnogaeth sydd ei hangen er mwyn gwneud y llawr yn wastad iddyn nhw. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771269 112 En 2026-09-23T10:40:00 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=4250&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771293 113 En 2026-09-23T10:40:58 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=4308&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771294 114 En 2026-09-23T10:40:59 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=4309&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 5196 5196 Sarah Rees https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5196 Rees, Sarah 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771297 115 En 2026-09-23T10:41:31 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=4341&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771299 116 En 2026-09-23T10:41:32 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=4342&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 5196 5196 Sarah Rees https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5196 Rees, Sarah 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771300 117 Cy 2026-09-23T10:41:47 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=4357&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned Diolch. Wel, jest i ddweud yn gyffredinol bod ein rhaglen lywodraethu, a gafodd ei chyhoeddi ddoe, wrth gwrs, yn adlewyrchu ein penderfyniad ni a'n nod ni fel Llywodraeth i weithio gyda phobl, yn enwedig pobl sydd â phrofiad byw, o ran sicrhau cydraddoldeb. Mae ein ffocws ni, fel rydyn ni wedi sôn yn barod, ar ddelifro allbynnau real y mae pobl yn gallu eu teimlo yn eu bywydau bob dydd a chryfhau, wedyn, wrth gwrs, delivery o'r cynlluniau sydd gennym ni er mwyn sicrhau hynny. Felly, er enghraifft, o ran cydraddoldeb rhywedd, rydyn ni'n gwneud hwn ar draws nifer o'n cynlluniau cydraddoldeb, ond mae cydraddoldeb rhywedd, wrth gwrs, yn hollbwysig yn y gwaith yma, ac mae sicrhau ein bod ni'n gwneud—. Rydyn ni'n gwybod, er enghraifft, am y gender pay gap, onid ydym ni? Mae hynny'n rhywbeth sy'n arddangos yn glir fod yna bell o ffordd i fynd ar y gwaith yma o sicrhau cydraddoldeb rhywedd. Wrth gwrs, yn fy mhortffolio i, mae gennym ni'n cynnig gofal plant. Dwi'n gobeithio y bydd yn gwneud gwahaniaeth. Bydd yn sicrhau bod mwy o ferched yn gallu ymgymryd â gwaith, neu gynyddu eu horiau gwaith neu'n gallu ymgymryd â hyfforddiant ac addysg, ac yn y blaen, fydd yn eu galluogi nhw i ddod dros y rhwystrau sydd yna ar gyfer mamau yn enwedig. Ac wedyn, wrth gwrs, o ran yr economi a sgils yn fwy cyffredinol, mae sgiliau yn rhywbeth y mae Gweinidogion eraill yn yr adran addysg a hefyd yr economi yn edrych arno o ran ein nod ni o sicrhau bod yna fwy o gydraddoldeb o fewn y cynlluniau gwaith, prentisiaethau ac yn y blaen, sydd gennym ni. Fe glywon ni dipyn am hynny gan y Prif Weinidog ddoe, felly wnaf i ddim ailadrodd hynny.  O ran y gender budgeting yn benodol, efallai y gwnaf i basio at Amelia ar hynny. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771309 118 En 2026-09-23T10:44:05 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=4495&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 1076 Amelia John John, Amelia 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771315 119 En 2026-09-23T10:44:35 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=4525&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 5196 5196 Sarah Rees https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5196 Rees, Sarah 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771244 120 En 2026-09-23T10:45:00 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=4550&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771274 121 Cy 2026-09-23T10:45:23 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=4573&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned Diolch. Ie, dwi’n cymryd y pwynt. Fel roeddwn i’n sôn, mae yna ffyrdd o sicrhau ein bod ni’n ymgysylltu nid yn unig ar draws y Cabinet, ond hefyd gyda Llywodraeth y Deyrnas Gyfunol, ble mae nifer o’r grymoedd economaidd a’r ddeddfwriaeth sy’n ymwneud gyda’r gweithle, er enghraifft, yn eu dwylo nhw. Ond beth rŷn ni’n ceisio’i wneud, drwy’r cynlluniau sydd gyda ni—ac maen nhw'n bennaf, fel roeddwn i’n dweud, yn yr agenda sgiliau, ond hefyd yn yr agenda yn ymwneud â thwf economaidd, a’r productivity mission sydd gan y Llywodraeth—yw ein bod ni'n edrych yn benodol. Ac fe fyddaf i’n cadw llygad barcud ar hynny a sicrhau bod yna elfen a lens rhywedd yn cael ei gymryd i’r cynlluniau hynny. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771280 122 En 2026-09-23T10:46:22 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=4632&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 5196 5196 Sarah Rees https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5196 Rees, Sarah 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771286 123 Cy 2026-09-23T10:46:50 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=4660&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned Wel, dwi’n agored iawn i wneud hynny. Dydyn nhw ddim yn bethau, fel rydych chi wedi cydnabod, sydd o fewn ein grymoedd ni fel Llywodraeth. Ond rŷn ni, wrth gwrs, yn ceisio annog cyflogwyr yng Nghymru i fod yn flaengar o ran eu polisïau nhw. Dylanwadu rŷn ni’n ceisio’i wneud, ac, wrth gwrs, mae gyda ni’r bwrdd partneriaeth gymdeithasol, a dyma’r mathau o bethau y gallwn ni fod yn eu trafod yn hynny. A gwaith teg—mae hynny, wrth gwrs, yn ymwneud hefyd â thegwch i’r gweithlu, yn yr ystyr eu bod nhw'n teimlo, oherwydd eu bod nhw’n rhieni, er enghraifft, nad ydyn nhw'n cael y chwarae teg sydd ei angen arnyn nhw. Felly, dwi’n agored i hyn. Mae hwn yn rhywbeth sydd yn eistedd yn fwy o fewn y portffolio economi, ond dwi’n agored iawn i sicrhau—ac yn cefnogi’r galwadau hynny—ein bod ni’n cael tegwch i rieni, i famau ac i dadau, a gofalwyr eraill. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771288 124 En 2026-09-23T10:47:49 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=4719&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771289 125 En 2026-09-23T10:47:51 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=4721&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 4562 4562 Laura Anne Jones AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=4562 Jones, Laura Anne 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771291 126 Cy 2026-09-23T10:48:28 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=4758&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned Ocê. Mi wnaf i gymryd rhan gyntaf y cwestiwn cyntaf. Rydych chi’n iawn, mae yna sawl cynllun gweithredu cydraddoldeb o fewn y portffolio yma. Fel roeddwn i wedi sôn, mae rhai ohonyn nhw wedi dod i ben—er enghraifft, y cynllun gweithredu LHDTC+. Ond mae yna rai sy’n parhau, wedi parhau, y tu hwnt i oes y Llywodraeth ddiwethaf—er enghraifft, y disabled people’s rights plan. Felly, mi oedd gwaith mawr wedi mynd mewn i’r cynllun yna, lle roedd yna lot fawr o bobl oedd â phrofiad byw wedi bwydo i mewn i hynny. Dwi’n glir iawn nad ydw i eisiau i’r holl egni a’r holl ymroddiad yna gael ei wastraffu, achos dwi yn meddwl bod yna bethau gwerthfawr tu hwnt yn y cynllun yna, ac, mewn gwirionedd, fe ddaeth e’n hwyr iawn—y cyhoeddi—yn oes y Llywodraeth ddiwethaf. Felly, dwi’n meddwl bod yna gyfle nawr i ni ddechrau gweithredu yn hytrach na jest creu’r cynllun. Felly, dwi ddim eisiau cymryd oes y Llywodraeth yma yn creu mwy o gynlluniau cydraddoldeb. Dwi’n meddwl bod lot o bethau gyda ni y gallwn ni adeiladu arnyn nhw; mae’r cynllun hawliau pobl anabl yn un ohonyn nhw.   Ond beth dwi wedi gofyn i fy swyddogion wneud, ac i’r rhanddeiliaid sy’n ein cynghori ni ar y cynlluniau yma, yw edrych ar—. Rŷn ni’n edrych ar beth ddylai’r ffocws fod nawr wrth symud ymlaen—blaenoriaethu pa weithredoedd fyddai'n cael yr effaith fwyaf ar fywydau pobl. Mae'r un peth yn wir am yr 'Anti-racist Wales Action Plan'. Mae hynny, ar hyn o bryd, yn cael ei werthuso. Felly, mae'r gwaith yna yn mynd i—. A dwi'n glir iawn fy mod i eisiau edrych ar beth fyddai'n gwneud gwahaniaeth i fywydau pobl yn hynny. Pam mae rhai anghydraddoldebau dal yn bodoli? Pa ymyriadau fyddai'n gwneud y gwahaniaeth mwyaf? Felly, mae adroddiad ar hynny, interim report ar y gwaith gwerthuso yna. Mae disgwyl i ni gael hynny yn y gwanwyn flwyddyn nesaf. Felly, dwi'n meddwl hefyd, wrth gwrs, eich bod chi'n gwybod—. Dŷn ni wedi creu y dashboard sydd wedi cael ei gyhoeddi yn yr haf, ac fe fydd mwy o ddata yn dod trwy hynny wrth i fwy o ddata ddod ar gael. Felly, dwi'n glir iawn nad ydw i eisiau dechrau gwaith o'r newydd jest er mwyn dechrau gwaith o'r newydd. Dwi'n meddwl, yn sicr o ran rhai o'r cynlluniau yma, fod yna yn sicr bethau y gallwn ni adeiladu arnyn nhw. Beth dwi'n glir arno fe yw fy mod i eisiau gweld gwahaniaeth yn cael ei wneud i fywydau pobl. Nid jest rhestr o beth rŷn ni'n ei wneud, sy'n glodwiw ac yn dda, ddylai cynlluniau fod, ond pethau sy'n arwain at newid ym mywydau pobl. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771287 127 Cy 2026-09-23T10:50:00 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=4850&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771304 128 En 2026-09-23T10:51:39 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=4949&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 4562 4562 Laura Anne Jones AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=4562 Jones, Laura Anne 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771306 129 En 2026-09-23T10:51:43 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=4953&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771307 130 Cy 2026-09-23T10:51:48 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=4958&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned Roedd e'n garreg filltir ofnadwy o bwysig, onid oedd e? Dwi'n meddwl, nid yn unig y mae'r ddeddfwriaeth yma yn mynd i wella cefnogaeth a pharch at bobl sy'n defnyddio BSL, ond hefyd mae e'n rhywbeth, dwi'n meddwl, sydd really wedi codi ymwybyddiaeth. Dwi'n cofio, eto, bod yn rhan o'r pwyllgor yma a oedd yn craffu ar y ddeddfwriaeth, a'r arweiniad yna gawson ni gan Mark Isherwood. Roedd e'n rhywbeth fydd yn aros gyda fi am byth. Dwi'n siŵr y bydd Jane, efallai, fel cyn-aelod o'r pwyllgor, yn cytuno. Jest i ni werthfawrogi, fel pobl sy'n medru clywed ac sydd ddim yn defnyddio BSL, beth yw'r rhwystrau a beth yw'r rhwystredigaethau hefyd o ran pobl sy'n defnyddio BSL—. Felly, o ran hynny, o ran y cynnydd dŷn ni wedi ei wneud, wrth gwrs, fe ddaeth e i rym jest cyn diwedd y Senedd ddiwethaf, diwedd Ebrill, ac ers hynny, ers i hynny ddod i rym a bod ar y llyfr statud, mae swyddogion wedi dechrau gwaith ar strategaeth genedlaethol BSL ac, wrth gwrs, y canllawiau statudol oedd yn rhan o'r hyn roedd y Ddeddf yn gofyn amdano, ac mae'n rhaid i'r ddau beth yna gael eu cyhoeddi o fewn 18 mis i basio'r Bil. Felly, mae'r gwaith wir wedi dechrau ar hyn. Rŷn ni wedi cael sesiwn gyda grŵp rhanddeiliaid BSL i gael eu barn gychwynnol nhw ar beth ddylai’r strategaeth yna edrych fel, ar beth ddylai’r canllawiau edrych fel, ac rŷn ni hefyd yn bwrw ymlaen gyda recriwtio yr ymgynghorydd BSL. Fe gofiwch chi, roedd hynny'n rhan bwysig iawn o'r Ddeddf, ac roedden ni'n glir iawn fod rhaid inni gael yr ymgynghorydd yna mewn lle cyn gynted ag y bo modd er mwyn arwain y gwaith, wedyn, o sicrhau ein bod ni'n hwyluso ac yn cefnogi defnydd o BSL yng Nghymru. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771318 131 En 2026-09-23T10:53:48 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=5078&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 4562 4562 Laura Anne Jones AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=4562 Jones, Laura Anne 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771319 132 En 2026-09-23T10:53:50 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=5080&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771320 133 En 2026-09-23T10:54:01 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=5091&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 5196 5196 Sarah Rees https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5196 Rees, Sarah 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771321 134 Cy 2026-09-23T10:54:27 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=5117&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned Diolch yn fawr. Roedd hwn yn un o'r meysydd gwaith o fewn fy mhortffolio y gwnaethon ni ddechrau arno yn gyflym o fewn y 100 diwrnod cyntaf. Rŷch chi'n gwybod, wrth gwrs, ei bod yn ofyniad statudol i Lywodraeth newydd adolygu y strategaeth ar ôl dod i rym, ac fe wnaethon ni benderfynu bod hwn yn mynd i fod yn un o'r pethau cyntaf y byddem ni'n ei wneud. Byddwch chi efallai yn cofio fy mod i'n gadeirydd y grŵp trawsbleidiol yn y Senedd ddiwethaf ar drais yn erbyn merched a phlant, felly mae hwn yn rhywbeth roeddwn i'n angerddol iawn yn ei gylch ac yn gwybod bod yn rhaid inni edrych ar y bylchau sydd yn dal i fodoli o ran y strategaeth.  Felly, fe wnaethon ni wneud adolygiad statudol cyflym o fewn y 100 diwrnod cyntaf. Roedd yr adolygiad yna'n cynnwys goroeswyr, pobl sy'n darparu gwasanaethau arbenigol, partneriaid, wrth gwrs, sy'n delifro elfennau o'r strategaeth i ni, ac, wrth gwrs, yr ymgynghorydd cenedlaethol, Jo Robinson. Felly, fe fydd casgliadau'r adolygiad yna nawr yn bwydo i mewn i'r strategaeth genedlaethol newydd. Felly, ddydd Llun, fel mae'n digwydd, fe wnes i drafod hyn yn y Cabinet. Mi wnes i fynd â phapur i'r Cabinet am y strategaeth a beth fydd yr amserlen o ran y strategaeth newydd, ac fe wnes i bwysleisio yn fanna bwysigrwydd bod hyn yn cael ei weld a'i ddeall ar draws pob portffolio er mwyn dod â VAWDASV i ben. Felly, maen nhw'n rhannu'r uchelgais, mae'r holl Lywodraeth yn rhannu'r uchelgais, fod rhaid i hwn fod yn ddull Llywodraeth a system gyfan. A dwi wedi cael dau gyfarfod buddiol iawn a phositif iawn ers dod i'r rôl yma gyda'r ymgynghorydd cenedlaethol, Jo Robinson, ac rŷn ni wedi bod yn trafod yr hyn sydd angen ei wneud. Felly, o ran yr hyn rŷn ni wedi'i weld yn barod—ac fel dwi'n dweud, rŷn ni'n dal nawr yn ymgynghori ar hyn a'n gweld sut yn union y bydd hwn yn cymryd siâp o fewn y strategaeth newydd—dwi'n meddwl taw un o'r bylchau y mae'n rhaid inni eu hystyried o ran y strategaeth newydd yw niwed arlein. Mae hwn yn rhywbeth sy'n dod i'r amlwg fwyfwy ac yn rhywbeth sydd, efallai—. Dyw e ddim yn newydd erbyn hyn, ond mae e'n rhywbeth sy'n dal i ddatblygu, gyda deallusrwydd artiffisial ac yn y blaen. [Anghlywadwy.] Ie.  16247 7 2026-09-23T09:29:16 771235 135 Cy 2026-09-23T10:55:00 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=5150&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771253 136 En 2026-09-23T10:57:05 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=5275&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 5196 5196 Sarah Rees https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5196 Rees, Sarah 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771262 137 Cy 2026-09-23T10:57:13 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=5283&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned So, hynny—. Ie, abuse trwy tech, yntefe, drwy gyfryngau cymdeithasol, trwy ymddygiad—coercive and controlling behaviour. Rŷn ni'n gwybod bod hwn yn rhywbeth sydd efallai heb gael y sylw na'r gydnabyddiaeth ei fod e'n fath ddifrifol iawn o gam-drin domestig. Mae stelcio, post-separation abuse—mae hwnna'n rhywbeth sy'n gallu digwydd—ac, wrth gwrs, trais rhywiol. Felly, y prif beth arall sydd wedi dod mas yn gryf hyd yn hyn yw'r angen i gael atebolrwydd gwell ar gyfer y cyrff hynny sydd i fod, o dan y Ddeddf, i ddelifro ar eu dyletswyddau VAWDASV. Felly, mae'r ymgynghorydd cenedlaethol yn glir iawn, a dwi'n cytuno â hi, fod yna fwy sydd angen ei wneud o ran sicrhau bod y dyletswyddau statudol yna o dan y Ddeddf yn fwy amlwg, a bod yna rôl arweiniol gryfach o fewn y cyrff hynny, yn enwedig, efallai, o ran awdurdodau lleol a byrddau iechyd. Ac rŷn ni'n gwybod bod iechyd yn chwarae rhan bwysig iawn yn y frwydr yna i ddod â thrais yn erbyn menywod a cham-drin domestig i ben. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771273 138 En 2026-09-23T10:58:42 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=5372&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 5196 5196 Sarah Rees https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5196 Rees, Sarah 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771276 139 Cy 2026-09-23T10:59:05 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=5395&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned Dwi'n meddwl bod angen i hynny fod yn ystyriaeth ganolog o ran y strategaeth newydd. Mae yna waith yn digwydd drwy'r children and young people blueprint work stream ar hyn o bryd, sydd yn cynnwys ymgysylltu gyda phlant a phobl ifanc ar draws Cymru—mapio'r gwasanaethau arbenigol sydd ar gael ar eu cyfer nhw a chryfhau'r llwybrau yna, wedyn, ar gyfer eu lles a'r gefnogaeth sydd ar eu cyfer nhw. Ond mae'n rhaid i ni, dwi'n cytuno'n llwyr, sicrhau bod y strategaeth newydd yn cael ei ffurfio gan eu profiadau nhw a'n bod ni'n sicrhau bod y gefnogaeth yna, a fydd, wrth gwrs, yn briodol i oedran, yn rhoi eu lleisiau nhw, eu hanghenion nhw a'r allbynnau iddyn nhw, y canlyniadau iddyn nhw, wrth wraidd hynny. Achos dyw plant ddim jest yn dystion i gamdriniaeth, a dŷn ni'n gwybod bod lot o dystiolaeth mas yna ynglŷn â beth yw canlyniadau hynny. Ond maen nhw hefyd yn ddioddefwyr ac yn oroeswyr yn eu hawl eu hunain. Felly, dwi'n ymroi i sicrhau y bydd y strategaeth newydd yn rhoi y lleisiau yna yng nghanol hyn. Dwi ddim yn gwybod, Andrew, a ŷch chi'n moyn ychwanegu at hynny. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771237 140 Cy 2026-09-23T11:00:00 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=5450&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771242 141 En 2026-09-23T11:00:37 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=5487&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 2280 Andrew Charles Charles, Andrew 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771245 142 En 2026-09-23T11:01:01 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=5511&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 5196 5196 Sarah Rees https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5196 Rees, Sarah 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771246 143 Cy 2026-09-23T11:01:31 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=5541&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned Mae hynny yn rhywbeth rŷn ni wedi'i glywed, ac wedi'i glywed ers blynyddoedd maith. Roedd ein maniffesto ni yn ymrwymo, ac mae'r Llywodraeth yma yn ymrwymo, i sicrhau ein bod ni'n amddiffyn y cyllid ar gyfer y gwasanaethau arbenigol hollbwysig yna. Felly, rŷn ni'n mynd i fod, fel rhan o'r gwaith yma, yn edrych ar y ffordd y mae'r cyllid yna yn cael ei ddyrannu. Mae hynny yn gwbl ganolog, achos nhw yw'r bobl sy'n gwneud y gwaith hanfodol yma. Felly, mae cyllid yn rhan fawr o'r trafodaethau ar hyn. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771256 144 En 2026-09-23T11:02:17 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=5587&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771255 145 Cy 2026-09-23T11:02:18 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=5588&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 4983 4983 Jane Dodds AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=4983 Dodds, Jane Mae yna gymaint, onid oes, y gallwch chi ei roi yn y strategaeth yma—mae e mor bwysig. Ond dwi jest eisiau rhyw fath o sicrwydd wrthych chi, os yw hynny'n iawn, fod y strategaeth am gynnwys pobl sy'n ffoaduriaid, menywod efo anabledd, pobl sy'n ceisio lloches, er enghraifft—dyna un peth. Menywod sy'n mynd i mewn i'r carchar—dŷn ni'n gwybod, onid ydyn, eu bod nhw, fel arfer, wedi cael profiadau, yn anffodus, o drais. A'r peth olaf, roeddwn i jest eisiau dilyn i fyny hefyd—. Dŷn ni'n gwybod, onid ydym, ei fod o mor bwysig i atal hyn, a hynny yw gweithio efo bechgyn a dynion ifanc. A allwch chi jest roi rhyw fath o sicrwydd ynglŷn â'r ddau beth cyntaf, ac wedyn jest dweud tipyn bach am y gwaith sy'n mynd ymlaen, neu sy'n cael ei ddarparu, efallai, ar gyfer bechgyn a dynion ifanc trwy addysg? Diolch yn fawr iawn. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771275 146 Cy 2026-09-23T11:03:24 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=5654&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned Diolch yn fawr. Rŷch chi'n hollol llygad eich lle. Rŷn ni'n gwybod bod rhaid inni gymryd approach intersectional at hyn. Rŷn ni'n gwybod bod yn rhaid inni ddeall a chadw ar flaen ein meddyliau ni, gyda datblygiad y strategaeth newydd hon, sut mae nodweddion eraill fel tlodi, fel hil a chefndir ethnig, fel oedran, fel anabledd, ac yn y blaen, sut mae'r rheini—. Dyw pobl ddim yn profi camdriniaeth yn yr un ffordd, ac mae'n rhaid inni adlewyrchu hynny yn ein strategaeth, a sicrhau bod y math priodol o gefnogaeth a chymorth ar gael iddyn nhw. Felly, dwi'n cydnabod hynny yn llwyr. Dyw goroeswyr ddim yn un grŵp, ydyn nhw? Mae eu profiadau nhw yn amrywiol iawn, mae eu sefyllfaoedd nhw yn amrywiol iawn. Felly, fel roeddwn i'n dweud, rŷn ni wedi ymroi i sicrhau ein bod ni'n gwrando ar y profiadau hynny, yn dysgu wrthyn nhw, y bobl yna sydd ddim jest yn un math o grŵp, er mwyn sicrhau bod ein polisïau ni a'n gwasanaethu ni yn adlewyrchu y gwahaniaeth hwnnw. O ran atal, wrth gwrs, mae atal yn un o'r pethau rŷn ni'n defnyddio i arwain ein holl waith ar draws y Llywodraeth, a dwi'n cytuno'n llwyr, eto, ynglŷn â phwysigrwydd y gwaith yma. Rŷch chi siŵr o fod yn ymwybodol ynglŷn â'r rhaglenni sydd gyda ni—y Sound campaign—lle rŷn ni'n defnyddio rolau model gwrywaidd, ac mae hynny wedi profi yn llwyddiannus, felly rwyf wedi parhau â hynny. Fel roeddwn i'n dweud o'r blaen, er ein bod ni'n Llywodraeth wahanol, dwi eisiau parhau â'r pethau sydd yn gweithio, ac mae hynny wedi profi ei fod e'n effeithiol, ac fe fyddem ni'n hoffi adeiladu ar hynny, a chael mwy o syniadau o'r math yna o weithgaredd. Rŷn ni'n gwybod bod y perpetrator programmes hefyd yn bwysig iawn yn hyn o beth. Felly, gallaf i yn sicr ymroi bod yr elfen yna yn mynd i fod yn rhan greiddiol iawn o'r strategaeth newydd. Dwi ddim yn gwybod, Andrew, a ydych chi'n moyn rhoi mwy o fanylion i ni ar y rhaglenni atal—y rhai addysg. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771277 147 Cy 2026-09-23T11:05:00 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=5750&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771292 148 En 2026-09-23T11:05:47 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=5797&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 2280 Andrew Charles Charles, Andrew 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771295 149 En 2026-09-23T11:05:32 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=5782&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 1076 Amelia John John, Amelia 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771296 150 Cy 2026-09-23T11:06:46 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=5856&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned Ac roedd hwn yn rhywbeth a ddaeth drwodd yn gryf iawn yn y Cabinet pan oedden ni'n trafod hyn. Wrth gwrs, fy swydd i yw sicrhau bod yr ymwybyddiaeth, y ddealltwriaeth a'r cyfrifoldeb yna yn cael eu rhannu. Felly, mi oedd hynny, er enghraifft, y cyfleon sydd yna drwy addysg cydberthynas a rhywioldeb, yn hanfodol bwysig ac yn greiddiol i hynny. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771301 151 Cy 2026-09-23T11:07:08 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=5878&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 4983 4983 Jane Dodds AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=4983 Dodds, Jane Diolch. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771302 152 En 2026-09-23T11:07:10 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=5880&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771303 153 En 2026-09-23T11:07:14 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=5884&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 5038 5038 Jayne Bryant AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5038 Bryant, Jayne 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771305 154 Cy 2026-09-23T11:07:57 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=5927&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned Diolch, Jayne. Ie, dwi'n cytuno, mae gyda ni sylfeini cadarn iawn o ran y gwaith yma yn ymwneud â chydlyniant cymunedol. Eto, roeddwn i'n falch o fod yn rhan o'r pwyllgor blaenorol, a oedd wedi cadarnhau hynny mewn gwirionedd. Rŷn ni'n gwybod bod nifer yr adroddiadau, er enghraifft, am droseddau casineb yn cynyddu, ac wedi cynyddu dros y blynyddoedd diwethaf, a bod polareiddio o fewn ein cymdeithas ni yn dwysáu. Dwi'n meddwl roedd nifer o argymhellion y grŵp arbenigol yn tynnu sylw yn gadarn iawn at hynny. Felly, mae gyda ni nifer o fentrau ar waith ar hyn o bryd i helpu i feithrin cysylltiadau da, i atal casineb ac i roi cymorth i bobl sy'n profi y math yna o gasineb. Maen nhw'n cynnwys y rhaglen cydlyniant cymdeithasol, Mae casineb yn brifo Cymru—yr ymgyrch honno—ac, wrth gwrs, Canolfan Cymorth Casineb Cymru, ac, wedyn, fentrau ehangach sy'n ceisio meithrin gwytnwch yn wyneb rhai o'r naratifau niweidiol yma. Fe wnes i sôn yn gynharach ynglŷn â'r cyfryngau cymdeithasol. Wrth gwrs, dyw'r rheini ddim yn bwerau sydd gyda ni i reoleiddio ar hyn o bryd, ond dŷn ni'n edrych ar ffyrdd o adnabod naratifau ffug sy'n niweidiol a gweithio gyda phartneriaid wedyn i sefyll yn erbyn hynny. Mae'n rhaid i ni hefyd feddwl am y pethau ehangach o fewn y portffolio. Llefydd—dwi'n grediniol bod angen i ni gael llefydd lle mae pobl yn gallu dod ynghyd, lle mae pobl yn gallu gweld ei gilydd fel pobl, ac nid eu rhoi nhw i mewn i flychau, lle mae pobl yn teimlo nad ydyn nhw'n gallu uniaethu â phrofiadau ei gilydd. Mae'n bwysig iawn ein bod ni'n uniaethu â phrofiadau ein gilydd. Felly, dwi'n meddwl bod gan y sector gwirfoddol rôl fawr i'w chwarae yn hyn o beth—dod â chymunedau at ei gilydd, cryfhau'r cysylltiadau yna rhwng pobl o wahanol gefndiroedd a gwahanol brofiadau i gynyddu'r ymdeimlad yna o gynhwysiant, o berthyn ac o empathi. Dwi'n meddwl bydd hynny yn helpu efallai i leihau rhai rhaniadau, lleihau'r teimlad yna o ddatgysylltu oddi wrth ein gilydd sydd, dwi'n meddwl, yn niweidiol iawn ar gyfer ein cymdeithas. Dwi ddim yn gwybod, Andrew, os oeddech chi eisiau dod i mewn yn sydyn ar y polisi yna.  16247 7 2026-09-23T09:29:16 771241 155 Cy 2026-09-23T11:10:00 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=6050&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771248 156 En 2026-09-23T11:10:43 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=6093&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 2280 Andrew Charles Charles, Andrew 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771260 157 En 2026-09-23T11:11:24 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=6134&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 5038 5038 Jayne Bryant AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5038 Bryant, Jayne 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771263 158 Cy 2026-09-23T11:12:27 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=6197&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned Ie, dwi'n cymryd y pwynt ac rwy'n cytuno gyda'r pwynt. Fel roeddwn i'n dweud yn gynharach, dyw nifer o'r grymoedd y byddwn ni'n gallu eu defnyddio i reoleiddio sut mae'r camwybodaeth yn cael ei ledu ddim gyda ni. Ond, fel rwy'n dweud, dwi'n meddwl bod yna bethau y gallwn ni eu gwneud i wneud cymunedau yn fwy gwydn i wrthsefyll y camwybodaeth yna. A dŷn ni, yn amlwg, yn gweithio'n agos iawn gyda phartneriaid sydd yn gweld effaith hyn drwy'r trydydd sector a'r sector gwirfoddol, a fyddai'n gallu rhannu gyda ni syniadau a sicrhau ein bod ni'n gallu cefnogi nhw yn y mentrau sydd gyda nhw er mwyn ceisio mynd i'r afael â hyn. O ran yr asiantaeth newydd, byddai'n sicr gen i ddiddordeb i ymgysylltu gyda hynny.  16247 7 2026-09-23T09:29:16 771278 159 En 2026-09-23T11:13:22 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=6252&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 5038 5038 Jayne Bryant AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5038 Bryant, Jayne 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771282 160 Cy 2026-09-23T11:13:54 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=6284&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned Ie, wrth gwrs. Y syniad tu ôl i hyn yw meddwl am fodd newydd o edrych ar atal troseddau. Rŷn ni'n gwybod bod troseddu mewn nifer o wahanol ffyrdd—. Er nad oes gyda ni rym dros gyfiawnder troseddol a heddlua, mae ein pobl ni yng Nghymru yn teimlo effaith, yn amlwg, torcyfraith a throsedd. Felly, beth rŷn ni'n moyn ceisio wneud drwy weithio mewn partneriaeth yw edrych ar sut gall Cymru atal y niwed yna sy'n cael ei brofi gan gymunedau, drwy ddod at ei gilydd dystiolaeth ac arbenigedd o nifer o sectorau cyhoeddus. Ffocws yr asiantaeth newydd yma yw sicrhau ein bod ni'n mynd i'r afael â'r hyn sy'n achosi torcyfraith yn y lle cyntaf—edrych ar ymyriad cynnar, edrych ar weithio mewn partneriaeth gryfach, fwy effeithiol, cael rhyw fath o approach sydd wedi’i gydlynu yn well ar draws y gwasanaethau a'r asiantaethau hynny, rhai ohonyn nhw sydd wedi'u datganoli a rhai ohonyn nhw sydd yn asiantaethau sydd wedi’u cadw yn ôl, fel yr heddlu, er enghraifft. Felly, yr hyn rŷn ni'n ceisio edrych arnyn nhw o ran allbynnau gyda'r gwaith yma yw cydlynu gwell trwy ein cymunedau a thrwy'r gwasanaethau cyhoeddus yma yng Nghymru, defnyddio data a thystiolaeth yn fwy effeithiol er mwyn adnabod y risgiau yn gynharach, a sicrhau ein bod ni'n targedu’r ymyriadau yn fwy effeithiol ac yn gynharach. Wedyn, rŷn ni'n gwybod bod arfer da arbennig yn digwydd mewn rhai mannau. Bydd rhai ohonoch chi wedi clywed am y Cardiff model, er enghraifft, lle edrychwyd ar le oedd yna dorcyfraith o fath arbennig yn digwydd mewn rhai ardaloedd. Ac wedyn fe ofynnwyd, 'Wel, pam? Pam mae yna ddwyn yn digwydd o'r siop yma ar y stryd yma, a ddim o'r siop yma ar y stryd yma? Beth yw'r ffactorau?', gan edrych, wedyn—. Mae'n gallu bod, er enghraifft, yn bethau sy'n ymwneud â golau ar y stryd. Mae'n gallu ymwneud â'r ffaith nad oes camera CCTV gerllaw. Mae'n gallu ymwneud ag i ble mae'r stryd yn arwain. Ydy e’n rhywle mae'r heddlu fel arfer yn ymweld â fe, ac yn y blaen? Mae yna nifer fawr o wahanol ffactorau. Yn yr un modd, diogelwch merched. Mae yna rai llefydd lle mae yna ymosodiadau yn gallu digwydd, er enghraifft, yn benodol ar ferched. Ac rŷn ni angen edrych ar y seilwaith cymunedol, nid yn unig y ddaearyddiaeth a phethau fel golau stryd ac yn y blaen, ond hefyd a ydyn ni'n darparu mynediad diogel at ein gorsafoedd bysiau a thrên, er enghraifft. Felly, meddwl am y cwestiynau yma er mwyn ymyrryd a gwneud penderfyniadau a fyddai yn y pen draw yn gallu atal torcyfraith rhag digwydd. Felly, mae hwnna jyst yn rhywbeth ymarferol. Felly, dyna beth yw nod y peth. Felly, ar hyn o bryd, o ran eich cwestiwn chi ynglŷn â sut mae'r gwaith yma yn mynd ymlaen, rŷn ni'n gweithio gyda phartneriaid, rŷn ni'n barod wedi cael cyfarfod gyda'r mathau o bobl—academwyr, cynrychiolwyr o'r awdurdodau lleol, cynrychiolwyr o'r gwasanaeth iechyd, cynrychiolwyr o’r heddlu yng Nghymru—i sgwrsio am hyn. Mae yna gefnogaeth fawr iddo fe. Felly, dŷn ni ddim eto wedi—. Dyna le ydyn ni ar hyn o bryd. Felly, allaf i ddim rhoi dyddiadau pendant eto, achos ar hyn o bryd beth rŷn ni'n ei wneud yw penderfynu beth fydd diben, remit a strwythur yr asiantaeth yma. Felly, cyn ein bod ni'n penderfynu hynny—ac rydyn ni'n trafod hynny ar hyn o bryd—mae'r gwaith yn digwydd, a dydyn ni ddim eto wedi dod i gasgliad ynglŷn â hynny. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771285 161 Cy 2026-09-23T11:15:00 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=6350&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771310 162 En 2026-09-23T11:18:14 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=6544&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 5038 5038 Jayne Bryant AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5038 Bryant, Jayne 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771311 163 En 2026-09-23T11:18:19 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=6549&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771312 164 En 2026-09-23T11:18:20 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=6550&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 4562 4562 Laura Anne Jones AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=4562 Jones, Laura Anne 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771317 165 En 2026-09-23T11:19:07 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=6597&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771243 166 En 2026-09-23T11:20:00 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=6650&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771283 167 En 2026-09-23T11:24:09 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=6899&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771247 168 En 2026-09-23T11:21:03 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=6713&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 2280 Andrew Charles Charles, Andrew 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771249 169 Cy 2026-09-23T11:21:57 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=6767&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned Jest i ddweud ar hwnna, gyda'r gyllideb atodol, fe wnaethon ni roi mwy o arian i mewn i'r rhaglen yma yn y gyllideb atodol yna, achos dŷn ni'n cydnabod gwerth y rhaglen yna o ran yr holl bethau mae'n gallu eu cyrraedd ar draws y portffolio yma. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771250 170 En 2026-09-23T11:22:17 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=6787&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771251 171 En 2026-09-23T11:22:25 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=6795&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771252 172 En 2026-09-23T11:22:29 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=6799&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771254 173 En 2026-09-23T11:22:29 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=6799&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771257 174 En 2026-09-23T11:22:36 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=6806&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771258 175 En 2026-09-23T11:22:38 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=6808&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771259 176 En 2026-09-23T11:22:39 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=6809&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771261 177 Cy 2026-09-23T11:22:43 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=6813&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 4983 4983 Jane Dodds AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=4983 Dodds, Jane Diolch yn fawr iawn. Mae hyn yn mynd ar draws y pwnc nesaf, i ddweud y gwir. Yn anffodus, yn ystod y chweched Senedd, roedden ni'n clywed am brofiadau mudiadau oedd yn cefnogi ffoaduriaid, er enghraifft. Dwi jest eisiau siecio a chlywed gennych chi sut ŷch chi wedi ymestyn allan i'r mudiadau a'r sefydliadau yna, er enghraifft, y cyngor sy'n gweithio yma yng Nghymru efo ffoaduriaid—jest i glywed tipyn bach am hynny, dyna'i gyd. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771264 178 Cy 2026-09-23T11:23:14 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=6844&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned Rŷn ni, wrth gwrs, yn barhaus—mae'r swyddogion yn barhaus—yn ymgysylltu â'r mudiadau yna, o bob math, sy'n delifro ar ein rhaglenni gwaith. Dwi wedi mynychu, ers dod i'r swydd yma, y fforwm lle mae Cyngor Ffoaduriaid Cymru yn rhan ohono fe, felly dwi wedi clywed yn uniongyrchol ganddyn nhw ynglŷn â'u profiadau nhw yn hynny o beth. Ond, wrth gwrs, rŷn ni, fel Llywodraeth ac fel swyddogion, yn sicrhau ein bod ni'n clywed nôl ganddyn nhw am unrhyw beth sy'n ymyrryd â'u gallu nhw i ddelifro ar yr hyn maen nhw'n ceisio ei wneud i gefnogi ein cymunedau. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771267 179 Cy 2026-09-23T11:24:01 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=6891&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 4983 4983 Jane Dodds AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=4983 Dodds, Jane Diolch, Gadeirydd. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771268 180 En 2026-09-23T11:24:02 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=6892&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771270 181 Cy 2026-09-23T11:24:06 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=6896&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12165 12165 Elfed Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12165 Williams, Elfed Diolch. Weinidog, mae gennyf dri chwestiwn, ond dwi eisiau gwneud ychydig o sylwadau cyn dod i'r cwestiynau. Dwi'n siŵr y byddech chi'n cytuno bod y trydydd sector yn sector bwysig ofnadwy, yn sector broffesiynol sydd yn bwysig i'r maes ataliol. Mae gennyf brofiad dros 20 mlynedd o weithio yn y sector yma. Buaswn i'n licio tynnu sylw at ddarn yn y pecyn, tudalen 17, y voluntary sector—yn anffodus, y copi Saesneg dwi wedi dod â fo i lawr efo fi. Fe wnaf i jest darllen allan y paragraff cyntaf. Mae'r sector yma yn 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771281 182 En 2026-09-23T11:24:46 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=6936&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12165 12165 Elfed Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12165 Williams, Elfed 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771284 183 Cy 2026-09-23T11:24:56 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=6946&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12165 12165 Elfed Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12165 Williams, Elfed Mae hynny'n hollol wir. Mae gen i brofiad, fel roeddwn i'n dweud, o 20 mlynedd. Mae dibynnu ar grantiau byr dymor yn broblem arw. Dwi eisiau ffocysu heddiw fwy ar y maes tendro yn y sector yma. Roeddwn yn edrych neithiwr ar y code of practice. Fe wnaf ddarllen allan cwpwl o glipiau o'r code of practice ar yr 'Appropriate funding mechanism'. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771265 184 Cy 2026-09-23T11:25:00 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=6950&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771271 185 En 2026-09-23T11:25:29 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=6979&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12165 12165 Elfed Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12165 Williams, Elfed 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771272 186 Cy 2026-09-23T11:25:40 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=6990&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12165 12165 Elfed Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12165 Williams, Elfed Buaswn i'n dweud nad yw'r system funding yn ffit i bwrpas fel ag y mae hi ar hyn o bryd. Fe wnaf roi enghreifftiau o'r profiadau sydd gen i yn y maes. Roeddwn i'n rhedeg gwasanaeth eiriolaeth am dros 12 mlynedd. Yn y cyfnod yna, fe es i drwy dri tender process. Doedd yna ddim codiad yn unrhyw un o'r prosesau tendro yna yn yr arian roedden ni'n ei dderbyn. Roedden ni'n gorfod trio—er mwyn codi cyflogau a phethau felly, roedd rhywun yn gorfod edrych ar sut roedd rhywun yn torri costau eraill. Yn y diwedd, roedd wedi cyrraedd y pwynt lle roedd yn andros o anodd i dorri chwaneg o gostau. Mae'r sector yn wynebu hynny bellach, ar ôl 15, 20 mlynedd o ddiffyg ariannu i mewn i'r sector. Mae o'n rhoi'r pŵer, a dweud y gwir, i'r corff neu'r mudiad sydd yn rhedeg y tendr i safio arian. Dydyn nhw ddim yn gorfod codi—. Mae'r code of practice, a dweud y gwir, yn dweud na ddylai hynny ddigwydd, ond ar lawr gwlad mae o yn digwydd. Y cwestiynau sydd gen i ydy: a fyddech chi fel Gweinidog yn cytuno o bosib i edrych ar fodelau gwahanol o ran sut ŷn ni'n mynd i ariannu'r sector yma? Contractau mwy parhaol. Mae'r system dendr yn iawn i archebu toilet roll neu wella ffyrdd neu beth bynnag, ond dwi ddim yn meddwl ei bod hi'n ffit ar gyfer y sector yma. Allwch chi edrych sut gall y sector, pan fydd yna gontractau, os mai dyna sydd yn mynd i fynd ymlaen, sut bod yna uplift yn digwydd yn flynyddol? Dwi'n gwybod am fudiadau sydd wedi cael dim uplift mewn 10, 15 mlynedd. Ac, er mwyn cael bach yn fwy o olwg i mewn, mae'r sector eiriolaeth yr oeddwn i'n gweithio ynddo wedi bod yn trio cysylltu efo Gweinidog i ddod i mewn i gael sgwrs am sut mae hyn yn amharu arnyn nhw. Fyddech chi'n fodlon cyfarfod efo nhw? Byddai hynny'n rhoi golwg nid yn unig ar y sector yna, ond yn ehangach ar sut mae hyn yn effeithio ar y sector. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771279 187 Cy 2026-09-23T11:28:10 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=7140&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned Diolch yn fawr. Mae'r trydydd sector yn rhan gwbl hanfodol o gefnogi'r holl waith rŷn ni wedi ei drafod y bore yma. Byddaf i'n siarad gyda fy nghydweithiwr yn y Cabinet am hyn. Mewn ychydig o wythnosau, fe fyddaf yn mynd â phapur i'r Cabinet yn ymwneud â hyn yn benodol, achos mae'n rhaid i ni ystyried y berthynas i'r dyfodol a fydd rhwng y Llywodraeth a'r trydydd sector, a sut ŷn ni hefyd yn meddwl am wirfoddoli ac yn y blaen. Wrth gwrs, mae hwn yn rhywbeth sydd wedi ei danlinellu gan ein dyletswyddau o fewn Deddf Llywodraeth Cymru 2006. Felly, dwi eisiau rhoi yn glir ar y record fy mod yn cydnabod pa mor hollol hanfodol a phwysig yw'r berthynas yna a'r sector yna i waith y Llywodraeth. Rwy'n cydnabod, a dwi'n siŵr bod pob un ohonom ni o gwmpas y bwrdd yma yn medru dod ag enghreifftiau o le mae pethau yn galed i'r sector. Un o'r heriau yw'r her gyllidol, a'r her yna o ran gorfod mynd drwy'r broses o fynd am grantiau neu gyllid, sy'n gallu bod yn rhwystr i allu y sefydliad yna i fedru bod yn llwyddiannus ac yn effeithiol. Felly, dwi jest eisiau eich sicrhau fy mod i'n cydnabod ac yn deall hynny. Dwi yn meddwl bod yn rhaid i ni gael gwared ar y rhwystrau, gan y byddai hynny'n galluogi'r sector yma i fod yn un ffyniannus a llwyddiannus, ac mae rhai pethau pwysig yn digwydd yn barod o ran hyn. Yn y flwyddyn ariannol 2026-27, sef y flwyddyn ariannol bresennol, fel rhan o gytundeb tair blynedd—fel rŷch chi'n dweud, sydd ddim wastad yn rhywbeth mae'r sector yn ei weld—rŷn ni'n rhoi dros £9 miliwn i Third Sector Support Wales i helpu grwpiau lleol i fedru delio â chodi arian ac yn y blaen, a llywodraethiant ac yn y blaen, a phethau maen nhw angen eu gwneud i fod yn llwyddiannus. A hefyd, er mwyn galluogi pobl yn y sector yma a'r sefydliadau yma i ymdopi'n well gyda'r gofynion, efallai o ran llywodraethiant neu dendro, ac yn y blaen, sydd arnyn nhw, mae gennym ni raglen o'r enw Newid, sy'n rhaglen £1.5 miliwn sydd yn bartneriaeth rhwng y WCVA, Cwmpas a ProMo Cymru, sydd yn ceisio rhoi cefnogaeth o ran hyfforddiant, mentora a phethau—beth yw'r gair—gallu digidol, i'w helpu nhw yn ddigidol i geisio gwella'r sgiliau sydd eu hangen ar gyfer y byd rŷn ni ynddo. Ond dwi'n derbyn y pwynt yn llwyr, fel rwy'n dweud, o ran meddwl am beth allwn ni ei wneud. Mae'r cod ymarfer cyllidol y gwnaethoch chi gyfeirio ato fe yn enghraifft, mewn gwirionedd, o'r dymuniad yna sydd gennym ni i fedru sicrhau bod y gwariant yn fwy effeithiol, yn fwy ystyrlon ac yn haws i gyrraedd ato. Felly, dwi'n ymrwymo—. Bydd angen i ni a byddwn ni yn ymgysylltu â'r sector i glywed ganddyn nhw ac i ddysgu ganddyn nhw am y rhwystrau a'r heriau presennol, fel rŷch chi wedi eu disgrifio, i sicrhau, wrth inni ddylunio a chyflwyno'n polisïau ni, ac unrhyw gyllid neu arian sy'n rhan o'r polisïau a'r rhaglenni yna, ein bod ni'n defnyddio'r dulliau ariannu cywir ar gyfer y sefydliadau yna rŷn ni'n disgwyl bydd yn delifro ar y rhaglenni hynny. Felly, mae'r pwynt yna'n hollbwysig, ac rwy'n diolch i chi am ei godi fe. Ac os oes gan y pwyllgor yn ehangach unrhyw farn neu unrhyw dystiolaeth y bydden nhw'n hoffi ei rhannu gyda ni ar hynny, wrth inni nawr ddatblygu'r berthynas newydd yma, fel roeddwn i'n sôn, yn drawslywodraethol gyda'r trydydd sector, fe fyddem ni'n ddiolchgar o dderbyn hynny hefyd. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771266 188 Cy 2026-09-23T11:30:00 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=7250&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771290 189 Cy 2026-09-23T11:32:46 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=7416&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12165 12165 Elfed Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12165 Williams, Elfed Gaf i jest ddod nôl i'r trydydd cwestiwn? Mae'r sector yma wedi bod yn trio cysylltu efo'r Llywodraeth ers dros ddwy flynedd, a heb gael unrhyw sylw, ac maen nhw'n gofyn a fuasai'n bosibl i gyfarfod efo'r Gweinidog, jest i roi ymlaen y ffordd maen nhw'n gweithio a beth maen nhw'n ei weld yw'r trafferthion yn y sector. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771298 190 Cy 2026-09-23T11:33:09 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=7439&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned Yn amlwg, fel oeddwn i'n dweud, byddaf i'n mynd—. Bydd y Cabinet yn ymrwymo, fel Llywodraeth, cyn bo hir—. Fe fyddwn ni'n cael trafodaeth ar hyn yn yr wythnosau nesaf am yr union reswm hynny. Mae'n rhaid i ni, fel Llywodraeth, ddiffinio ein perthynas ni gyda'r trydydd sector. Wrth gwrs, dwi yn ymgysylltu bob dydd gydag aelodau o'r trydydd sector, a phobl fel y WCVA ac yn y blaen. Felly, fel Gweinidog, dwi'n llwyr ymwybodol ac wedi dweud ar y record fy mod i'n cydnabod pwysigrwydd y sector yma, ac felly fe fyddwn i, gobeithio, yn gwneud yn siŵr bod y berthynas yn un effeithiol. Dwi ddim yn gwybod a oes yna unrhyw beth penodol arall sydd angen ei ychwanegu at yr ymgysylltu yna gyda'r trydydd sector. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771308 191 En 2026-09-23T11:33:58 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=7488&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 2280 Andrew Charles Charles, Andrew 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771313 192 En 2026-09-23T11:34:29 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=7519&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771314 193 En 2026-09-23T11:34:33 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=7523&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 5196 5196 Sarah Rees https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5196 Rees, Sarah 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771316 194 Cy 2026-09-23T11:34:55 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=7545&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned Mae'r rhain yn bethau byw iawn. Dwi'n clywed, wrth gwrs, fod nifer o'r rhaglenni sydd gen i yn fy mhortffolio—. Fel dwi wedi sôn, rydyn ni yn llwyr ddibynnol ar y trydydd sector, ac ar wirfoddoli hefyd, a dwi wedi cydnabod—. Roeddwn i'n siarad yn y gynhadledd Gofod3 yn gynharach eleni ynglŷn â fy ngwerthfawrogiad a fy nealltwriaeth hefyd a fy awydd i i gydweithio yn effeithiol gyda'r trydydd sector a gwirfoddoli yn enwedig. Mae pethau wedi newid, onid ydyn nhw? Rŷn ni wedi gweld llai o bobl am bob mathau o resymau, a dwi'n meddwl ei fod e wedi cyflymu rhywfaint ers COVID, er gwnaethon ni weld lot o wirfoddolwyr yn ystod COVID ac roedd lot ohonom ni, dwi'n siŵr, o gwmpas y bwrdd yma, yn rhedeg grwpiau o wirfoddolwyr. Ac wedyn, yn sydyn, fe wnaeth y byd jest newid eto, ac mae pwysau ar bobl hefyd o ran eu hamser, a chostau byw eto yn dylanwadu ar hyn, dwi'n meddwl. Felly, fe fyddwn ni, fel roeddwn i'n dweud, yn diffinio ein perthynas. O ran y TSPs, fe fyddwn ni'n trafod ein perthynas, a bydd gwirfoddoli yn rhan o hwnna. Dwi ddim yn gwybod, Andrew, os wyt ti eisiau jest ychwanegu at hynny. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771746 195 Cy 2026-09-23T11:35:00 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=7550&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771771 196 En 2026-09-23T11:38:10 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=7740&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771752 197 En 2026-09-23T11:36:18 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=7628&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 2280 Andrew Charles Charles, Andrew 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771760 198 En 2026-09-23T11:37:06 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=7676&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771761 199 Cy 2026-09-23T11:37:18 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=7688&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 8670 8670 Sioned Williams AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8670 Williams, Sioned Diolch yn fawr iawn. A dwi'n edrych ymlaen at glywed ac am rannu yng ngwaith y pwyllgor wrth inni fynd ymlaen. Felly, bydd diddordeb mawr gen i weld eich rhaglen gwaith a'r ymchwiliadau y byddwch chi'n yn eu gwneud, ac yn edrych ymlaen at ymateb i'r rheini. Diolch yn fawr. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771764 200 En 2026-09-23T11:37:34 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=7704&l=cy 260923-2 2. Sesiwn graffu gyffredinol: Y Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771769 201 En 2026-09-23T11:37:52 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=7722&l=cy 260923-3 3. Papurau i’w nodi C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771773 202 Cy 260923-4 4. Cynnig o dan Reol Sefydlog 17.42 i benderfynu gwahardd y cyhoedd o weddill y cyfarfod I Cynnig: bod y pwyllgor yn penderfynu gwahardd y cyhoedd o weddill y cyfarfod yn unol â Rheol Sefydlog 17.42(vi) a (ix). 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771774 203 Cy 260923-4 4. Cynnig o dan Reol Sefydlog 17.42 i benderfynu gwahardd y cyhoedd o weddill y cyfarfod I Cynigiwyd y cynnig. 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771775 204 En 2026-09-23T11:38:10 http://www.senedd.tv/cy/16247?startPos=7740&l=cy 260923-4 4. Cynnig o dan Reol Sefydlog 17.42 i benderfynu gwahardd y cyhoedd o weddill y cyfarfod C 12141 12141 Zaynub Akbar AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=12141 Akbar, Zaynub 16247 7 2026-09-23T09:29:16 771776 205 Cy 260923-4 4. Cynnig o dan Reol Sefydlog 17.42 i benderfynu gwahardd y cyhoedd o weddill y cyfarfod I Derbyniwyd y cynnig. Daeth rhan gyhoeddus y cyfarfod i ben am 11:38.